در نقد معمارى وحشى‏

در نقد معمارى وحشى‏

يكشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۷ ساعت ۰۴:۰۲
امتیاز این گزینه
(0 آرا)

همان‏طور كه رهبر معظّم انقلاب بيان كرده است، معمارى شهر «تهران»، وحشى رشد كرده است. تهران، داراى معمارى وحشى ، مضطرب و بى ‏نظم است و نشانه‏ هاى اسلامى بايد در مهندسى ‏هاى ما شاخص باشد و نيز به دليل تأكيد ايشان بر تأثير مستقيم معمارى هر جامعه بر سبك زندگى آن جامعه، بر خود واجب ديديم كه هرچند كوتاه، امّا به بيان مسائلى در نشان دادن ديدگاه ايشان اقدام كنيم.


يكى از عوامل مؤثّر در شكل‏ گيرى رفتار فرد، خانواده است. فضاى خانه، نخستين و بادوام‏ ترين عاملى است كه بر رشد شخصيت افراد تأثير مى ‏گذارد. درواقع، مى ‏توان گفت محيط خانه مانند آموزشگاهى است براى توليد و تربيت نسل بعد جامعه كه معلّمان آن والدين هستند. در اين مطلب، به مسئله معمارى و تأثير آن بر مسئله فرزندآورى و تربيت فرزند صالح توجّه مى ‏كنيم.

طرز رفتار والدين با كودكان، موقعيت اجتماعى و اقتصادى خانواده، انديشه و اعتقادات، آداب و رسوم، ايده‏ آل‏ها و اهداف والدين در چگونگى شكل‏ گيرى شخصيت فرزندان تأثير بسزايى دارد. در اين گفتار، به‏ دنبال آن هستيم كه يكى از ابعاد تأثيرگذار بر شكل‏ گيرى شخصيت و اخلاق كودكان، يعنى معمارى را بررسى كنيم كه در كشور ما به آن بى ‏توجّهى شده است. درحال‏ حاضر، قوانين و مقرّرات طرّاحى ‏شده براى ساخت منازل مسكونى ، به مواردى همچون نماى خانه، ارتفاع مجاز، كيفيت موادّ استفاده شده و ... محدود شده است؛ امّا نه‏ تنها قوانين و مقرّراتى براى نماى داخلى خانه وجود ندارد، بلكه حسّاسيتى به اين موضوع نيز وجود ندارد. مسئله نماى داخلى منازل به دو قسمت تقسيم مى ‏شود كه بخش اوّل آن، هنگام ساخت ساختمان مطرح است و بخش دوم آن به دكوراسيون منازل مربوط مى ‏شود.

معمارى غيراسلامى براى مسلمانان‏
اگر به خانه‏ هايى با بيش از 25 سال قدمت، كه تك واحدى هستند، مراجعه كنيد به نكات جالبى برمى ‏خوريد. به‏ طور مثال، آشپزخانه اوپن نيست، سرويس بهداشتى بيرون از فضاى داخلى خانه و عموماً در حياط است و همچنين اتاق خواب در طبقه دوم و هال و آشپزخانه در طبقه پايين قرار دارند؛ امّا آيا در اين سبك طرّاحى دليلى نيز وجود دارد؟
از منظر روان‏شناختى ، طبق تحقيقات صورت‏ گرفته، نبود حريم بين آشپزخانه و هال و پذيرايى ، تأثيرات منفى بر تربيت فرزندان مى ‏گذارد. تحقيقات نشان مى ‏دهد سبك آشپزخانه اوپن، تأثير مستقيمى با كم‏شدن ميزان حيا و احترام فرزندان دارد. نبود حريم قسمت‏ هاى محيط خانواده سبب ازبين رفتن حريم ادب در كودكان مى ‏شود. البتّه اگر از مادرى كه فرزند خردسالى دارد، بپرسيم، در تأييد اين سبك آشپزخانه دلايل قانع‏ كننده‏اى بيان مى ‏كند؛ مانند اينكه او مى ‏تواند در عين حال كه مراقب فرزند خود باشد، به كارهاى خود نيز برسد.

در مثال ديگرى مى ‏توان به مورد محلّ قرارگيرى اتاق خواب والدين و فرزندان اشاره كرد. در معمارى اسلامى ، ايرانى حكم بر اين است كه اين دو اتاق در كنار يكديگر نباشند. اصل بر اين است كه صدايى از اين دو اتاق به يكديگر منتقل نشود؛ امّا در حال حاضر به دليل روى ‏آوردن مردم به شهرنشينى و به تبع آن كوچك شدن خانه‏ ها و به دليل كمبود زمين در كلان‏ شهرها، اين دو اتاق در كنار يكديگر قرار دارند؛ بلكه به دليل طرّاحى ضعيف و مواد اوّليه نامرغوب، صدا به راحتى در بين اين دو اتاق منتقل مى ‏شود و همان‏طور كه واضح است، باعث ايجاد مشكلاتى در تعاملات والدين و فرزندان مى ‏گردد.

مثال ديگر درباره ساختمان، محلّ قرارگيرى سرويس بهداشتى است. وجود سرويس بهداشتى در حريم خانه نيز سبب بروز ناهنجارى تربيتى مى ‏شود.
اين دو موضوع، مُشتى است نشانه خروار. اصولى كه در كشور ما در گذشته رعايت مى ‏شده و امروزه به‏ دليل سوء مديريت به حال خود رها شده است. امروزه، شاهد نسل سوم طرّاحى سرويس بهداشتى و آشپزخانه‏ ها هستيم. آشپزخانه‏ هاى معروف به جزيره‏اى كه در آن، آشپزخانه ديگر بخشى از هال و پذيرايى شده و مرز جداكننده‏اى وجود ندارد و حمّام‏ هايى با نماى شيشه‏اى كه متأسّفانه، حتّى در رسانه ملّى نيز تبليغ مى ‏شود.

دكور غيراسلامى براى مسلمانان‏

با گشتى ساده در فضاى مجازى ، مى ‏توانيد به هزاران هزار طرح و مدل مختلف براى نحوه مبله‏ كردن منزل، چيدمان آشپزخانه، رنگ‏ آميزى ، نحوه دكوراسيون اتاق خواب فرزندان و والدين دست پيدا كنيد. حتّى براى اين منظور، كلاس‏هاى فنگ‏شوِى و شركت‏ هايى به منظور فروش طرح دكوراسيون در ايران وجود دارد؛ به‏ عنوان مثال دراين‏ زمينه به موضوع رنگ‏ آميزى مى ‏پردازيم. در معمارى ايرانى ، اسلامى با مقوله شيشه‏ هاى مشبّك و رنگى مواجهيم.

معماران آن دوره، به جاى اينكه ديوار اتاق‏ ها را رنگ كنند، از اين شيشه‏ هاى رنگى استفاده مى ‏كردند؛ چرا؟ به اين دليل كه در طول روز، براى ايجاد روحيه شاد و پر انرژى به رنگ‏ هاى شاد احتياج بوده و به همين نسبت، در شب نيز احتياج به آرامش و دورى از رنگ‏ هاى تحريك‏ كننده است. حال اگر ديوارها رنگ يا كاغذ ديوارى شوند، ديگر امكان تغيير رنگ در شب نيست و فرد به آرامش مورد نياز نمى ‏رسد. به همين منظور اين شيشه‏ هاى رنگى در طول روز و تابش نور خورشيد با انعكاس رنگى نور، سبب شادابى شده و از آنجا كه ديوارها به رنگ سفيد بوده، در طول شب و نبود نور خورشيد، سبب آرامش مى ‏شدند.

اباحه‏ گرى مدرن‏

هنر و معمارى (داخلى و خارجى ) و به تبع آن دكوراسيون منازل كه امروزه الگوى شكل‏ گيرى منازل ايرانى است، ريشه در چه تفكّرى دارد؟
هنر را ثمره و ميوه درخت فلسفه مى ‏دانند؛ به عبارت ديگر، هنر رو گرفتى از نوع و روش نگاه به عالم است. حال هنر و معمارى (داخلى و خارجى ) و به تبع آن دكوراسيون منازل كه امروزه الگوى شكل‏ گيرى منازل ايرانى است، ريشه در چه تفكّرى دارد؟ واضح است كه تفكّر ليبرالى ، زمينى است كه اين درخت در آن رشد كرده و ثمره خود، يعنى هنر را در اختيار بشر امروز قرار داده است و به تبع برترى تمدّن مغرب‏ زمين، تهاجم فرهنگ و تمدّن او در تمام عالم، از جمله ايران، سبب وارد شدن ميوه درخت او به كشورها و فرهنگ‏ هاى مختلف شده است.
در پايان، به بيان چند ويژگى از ليبراليسم مى ‏پردازيم، باشد كه صداى ما به گوش مسئولان حيات خانواده برسد. ليبراليسم كه در فارسى به اباحه‏ گرى ترجمه شده است، بيان اين موضوع است كه پنج اصل دينى كه به ترتيب: 1. واجب؛ 2. مستحب؛ 3. مباح؛ 4. مكروه و 5. حرام است، همگى در عنصر مركزى و ميانه، يعنى مباح جمع شوند؛ به بيان ديگر هيچ حرام، مكروه، مستحب و واجبى معنا ندارد و همه چيز مباح است؛ يعنى براى بشر ليبرال، اصل بر اباحه‏ گرى است. حال به اين سؤال مى ‏رسيم كه از اين تفكّر در زمينه هنر، به چه ميوه و ثمره‏اى مى ‏رسیم؟؟؟

ادامه دارد ...

نوشتن نظر