موقعیت شما: اخبار»اخبار مهدویت و جهان اسلام

سال 201 هجری امام رضا(ع) بالاجبار ولایتعهدی را پذیرفت و به مرو آمد. ماه رمضان که تمام شد، مأمون از امام خواست نماز عید فطر را اقامه کنند اما حضرت قبول نکرد. قاصد میان آن دو در رفت آمد بود تا اینکه امام رضا(ع) با این شرط که مانند جدش رسول الله(ص) نماز عید بخواند، این امر را قبول کرد.

مرکز قرآن و حدیث کریمه اهل‌بیت(س)، دوره امام رضا(ع) شناسی را در جوار بارگاه ملکوتی رضوی برگزار می‌کند.

هنگامی که عید سعید فطر فرامی‌رسد، منادی ندا می‌دهد: ای مؤمنان! برای دریافت جوایز و پاداش‌های خود بشتابید و در این میان پرداخت زکات فطره واجب مؤکد است، چرا که شرط قبولی روزه ماه رمضان محسوب می‌شود.

حضرت آیت‌الله سیستانی درپاسخ به سوالی درباره نهج البلاغه نسبت به بهره مندی از معارف متعالی آن توصیه کردند.

تویی سرپرست آن‌چه از معرفتش که ما را بدان برتری دادی و آنچه از سنتش که ما را بدان رهنمون شدی و ما به توفیق تو، به روزه و نماز آن برخاستیم و همراه با تقصیر "اندکی از بسیار" را بجا آوردیم.

همانگونه که نام الله را بر اشخاص نمی گذارند نام رحمن را نیز نباید بر افراد گذاشت، بلکه باید از عبد الرحمن، عبد الله استفاده کرد…  

مقام معظم رهبری در بیانات‌شان بارها با اشاره به‌ آیات متعدد قرآن کریم به خصوص آیه شریفه 139 سوره مبارکه «آل‌عمران» فرمول پیروزی مسلمانان بر دشمنانشان را چیزی به غیر برتری تسلیحاتی و مالی نسبت به آنها عنوان کرده‌اند.

ما باید حمله شیطان را بشناسیم. تا بتوانیم در مقابل این حمله بایستیم. بعضی ها حمله شیطان را قبول ندارند. چون از استراتژی جالبی این معلون استفاده کرده است....

قال الکاظم عَلَيهِ السَّلام: «... إنَّ لِلّهِ عَلَي النّاسِ حُجَّتَينِ حُجَّةً ظاهِرَةً وَ حجَّةً باطِنَةً فَأمّا الظاهِرَةُ فَالرُسُلُ و الأنبياءُ و الأئِمَةُ عَلَيهِمُ السَّلام و أمّا الباطِنَةُ فَالعُقولُ... ؛ (1) خدا بر مردم داراي دو حجّت است: حجّتي نمايان و حجّتي پنهان. حجّت نمايان پيامبران و انبيا و ائمه عَلَيهِمُ السَّلام است و حجّت پنهان، خردها است... ».

قرآن جامعه‌ای را سعادتمند می‌داند که افراد آن جامعه افزون بر تعهدات و الزامات حقوقی و فقهی باید به تعهدات و الزامات اخلاقی نیز پایبند باشند.

امام علی علیه‌السلام فرمودند: هر که بـاز آیـد، خدا به او بازگردد و به جوارح او و جاى جاى زمین دستور داده شود که آبروى او را حفظ کنند.

علامه مجلسی هفده تفاوت را بین نمازهای واجب و مستحب ذکر کرده است . مثلا نمازهای واجب را در صورت توانايي باید ایستاده خواند؛ اما در نمازهای مستحبی بدون مرض و علتی می توان آنها را نشسته، خوابیده، ويا در حال حركت خواند.در دعای بیست و هشتمین روز ماه مبارک رمضان می خوانیم:

این استاد اخلاق و عرفان حوزه علمیه اصفهان گفت: منتظران حقیقی از گناه اجتناب می‌کنند.

ما بدون مغز نمی‏توانیم کار کنیم؛ همه کارهایمان به واسطة مغز است؛ در عبادات هم همین‏گونه است؛ آن‏چه مغز عبادت است و به آن جان می‏دهد، دعا است.

نوه شیخ مرتضی انصاری گفت: آن مرحوم می‌گفت ما وقتی وجوهات را از مردم می‌گیریم، می‌گوییم ان‌شاءالله امام زمان(عج) بپذیرند زیرا این وجوهات متعلق به امام زمان(عج) است پس اگر بیش از طلبگی زندگی کنیم مثل این است که این آب چرک را نوشیده‌ایم.

معمولا مومنانی که از سرِ توفیقات الهی و عنایات ربّانی، مخصوصا در ماه مبارک رمضان، مُوفّق به ختم قرآن کریم می شوند، در این فکر هستند که، ثواب این عمل به چه میزان است، بهترین مکان برای بجا آوردن این عمل چه مکانی است و حال هدیه ثواب این موهبت و موفقیت به دیگران چه ثمراتی را در پی دارد.

امام جمعه مشهد گفت: در آیه اول سوره ماعون این سوره بحث در دو کلمه است و ادبیاتی که ذات مقدس خداوند در این آیه به کار برده محاوره‌ای است.

امام علی(ع) فرمودند: از کسانی مباش که خوشگذرانى با سرمايه‌داران را بيشتر از ياد خدا با مستمندان دوست دارد.

اللهمّ اجْعَل سَعْیی فیهِ مَشْكوراً، وذَنْبی فیهِ مَغْفوراً، وعَملی فیهِ مَقْبولاً، وعَیْبی فیهِ مَسْتوراً، یا أسْمَعِ السّامعین. 

"هرگاه انسان دلش شكست و استغفار كرد، می‎بایست در آن لحظه سریعاً دعا كند چراکه در اين حالت مورد عنايت خداوند است." 

آنها برادران هم تبار شمايند و شبها نيز همچون شما عبادت مى‌كنند، امّا مردمى هستند كه چون پنهانى و در خلوت با محرمات الهى رو به رو شوند، آنها را مرتكب گردند.

اللهمّ اجْعَلْنی فیهِ محبّاً لأوْلیائِكَ، ومُعادیاً لأعْدائِكَ، مُسْتَنّاً بِسُنّةِ خاتَمِ انْبیائِكَ، یا عاصِمَ قُلوبِ النّبییّن.

اگر اعتقاد بر این است که خداوند متعال حکیم بوده و روزی کسی را به دیگری نمی‌دهد، پس چرا به آنچه خداوند به دیگران داده حسد می‌ورزیم؟

یک استاد حوزه علمیه قم، گناهان نابخشودنی که باعث می‌شود فرد مورد رحمت و بخشش خداوند قرار نگیرد، را تشریح کرد.

لوط نبی(علی نبینا و آله و علیه السلام) دست از کار کشید و به چهار مرد زیباروی قد بلند که عمامه بر سر داشتند، نگاه کرد. لبخندی به آنها زد و پاسخ سلامشان را داد. داس را به زمین انداخت و دستهای خاکی اش را تکاند و فهمید غریبه اند. گفت: «به منزل من بیایید!» چهار مرد، سر تکان دادند و پذیرفتند

مردان قوم، هر روز برای کار خانه بیرون می آمدند. جند روزی بود که حاصل کارشان را ویران و خراب می دیدند؛ آن هم بعد از چندین روزی که برایش وقت گذاشته بودند. آن روز هم خسته و گرسنه بودند و وقتی به خانه ای رسیدند که دیروز ساخته بودند، از شدّت عجز بر زمین نشستند.

مدرس خارج فقه و اصول حوزه علمیه گفت: مرحوم آیت‌الله میلانی وقتی که منزلشان در طرح توسعه‌ صحن مطهر حضرت رضا(ع) قرار گرفت و خراب شد و خواستند برای ایشان منزلی بخرند، موافقت نکرد، اما وقتی منزلی اجاره شد، ایشان تا وارد شد، برگشت!

یکی از توصیه‌های رهبر انقلاب به جوانان در سالهای متمادی تقویت ارتباط با خدا و انس با نماز و معنویت بوده است.

مدیر روابط عمومی خانه کارگر گفت: در طرح ملی " حفظ تلفنی قرآن" یک بسته قرآنی به فرد ارائه می‎شود و کارشناسان پشتیبان با منازل داوطلبان تماس گرفته و به صورت تلفنی اشکلات آنان را برطرف می‎نمایند. 

عضو انجمن تحقیقات طب سنتی، ۱۰ ویژگی خربزه از زبان امام صادق (ع) را تشریح کرد.

رضایت و غضب خداوند مانند خرسندي وخشم ما نیست، چرا که وقتی ما خشمناک می شویم از حالتی به حالت دیگر منتقل می شویم، وخداوند از عارض شدن اين امور منزه است. 

«ابوحمزه ثمالی» اگر چه حضرت رضا(ع) را درک نکرد و طبعاً راوی حدیثی از آن حضرت نیست، اما به اعتبار موقعیتی که در عالم تشیع داشته، مورد مدح و تمجید ایشان قرار گرفته و از سوی امام رضا(ع) با سلمان فارسی و لقمان حکیم مقایسه شده است.

معاون سازمان حج و زیارت از آغاز اعزام‌ های 3 و 4 روزه به عتبات عالیات از شهریور ماه خبر داد و گفت: ثبت نام‌ها برای دور جدید اعزام‌ها از چند روز آینده آغاز می‌شود.

امام صادق علیه‌السلام در حدیث شریفی فرموده‌اند: حلم و بردباری چراغ خداست.

گروهک تروریستی داعش که ابزاری ویرانگر علیه ملتهای منطقه است و از ارتکاب هیچ جنایتی علیه مردم عراق دریغ نمی کند علاوه بر تخریب اماکن مذهبی اقلیت های موجود در عراق را هدف قرار داده است.

امام صادق (ع) حدیث ارزشمندی چند راه نادرست خداشناسی و یک راه درست را معرفی کره اند. راه های نادرست از این قرار است که: خداوند را با حس و وهم نمی توانیم بشناسیم؛ زیرا که او موجودی مادی و محسوس نیست تا ما بتوانیم از طریق حس و وهم (تصورات ذهنی) او را بشناسیم. او نامحدود است و بسیار فراتر از حواس و توهمات ذهنی ماست.

"در طی 9 سال زندگی مشترک با حضرت فاطمه(س) به هیچ وجه ایشان را خشمگین نکردند. مدیریت حضرت علی(ع) به گونه ای بود که همسر بزرگوارشان نیز موجب خشم ایشان نشدند." 

معاون پژوهشکده علوم و معارف حدیث گفت: از محورهای دعای افتتاح، اعتقاد به گره گشایی حضرت حق در کارهای ناشدنی است این به طور طبیعی اتفاق نمی‌افتد، ما معتقدیم خداوند می‌تواند در اوج وحشت به ما امنیت ببخشد و در اوج ذلت ما را عزیز کند.

دو قبیله‌ی «اوس» و «خزرج» از دوران جاهلیت با هم اختلاف و جنگ داشتند. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم پس از هجرت به مدینه، میان این دو طایفه صلح و آشتی برقرار کردند و با اتحاد آنان، جبهه‌ی نیرومندی را برای اسلام ایجاد کردند، اما با توجه به ریشه‌های تاریخی این اختلافات، گاه و بیگاه بر اثر عواملی، این اختلافاتِ فراموش شده شعله‌ور می‌شد که با تدبیر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم خاموش می‌شد.


 

 

دو قبیله‌ی «اوس» و «خزرج» از دوران جاهلیت با هم اختلاف و جنگ داشتند. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم پس از هجرت به مدینه، میان این دو طایفه صلح و آشتی برقرار کردند و با اتحاد آنان، جبهه‌ی نیرومندی را برای اسلام ایجاد کردند، اما با توجه به ریشه‌های تاریخی این اختلافات، گاه و بیگاه بر اثر عواملی، این اختلافاتِ فراموش شده شعله‌ور می‌شد که با تدبیر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم خاموش می‌شد.

روزی دوتن از اهالی اوس و خزرج با یکدیگر بر سر افتخاراتشان به بحث و مجادله می‌پرداختند و هرکدام قبیله‌ی خود را برتر معرفی می‌کرد، هنگامی که خبر این گفت‌وگو به بزرگان این دو قبیله رسید، هرکدام آماده درگیری و جنگ با طایفه‌ی دیگر شد. رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم از ماجرا مطلع شدند و به سرعت خود را به محل نزاع رساندند و با بیان و تدبیر خود آن غائله را حل کردند. در این شرایط بود که «آیه‌ی وحدت» بر ایشان نازل گردید و به همه‌ی مسلمانان موضوع وحدت را یادآور شد۱:

وَاعتَصِموا بِحَبلِ اللَّهِ جَمیعًا وَلا تَفَرَّقوا ۚ وَاذکُروا نِعمَتَ اللَّهِ عَلَیکُم إِذ کُنتُم أَعداءً فَأَلَّفَ بَینَ قُلوبِکُم فَأَصبَحتُم بِنِعمَتِهِ إِخوانًا وَکُنتُم عَلىٰ شَفا حُفرَةٍ مِنَ النّارِ فَأَنقَذَکُم مِنها ۗ کَذٰلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُم آیاتِهِ لَعَلَّکُم تَهتَدونَ(سوره مبارکه آل عمران آیه ۱۰۳)۲

و همگی به ریسمان خدا [= قرآن و اسلام، و هرگونه وسیله‌ی وحدت]، چنگ زنید، و پراکنده نشوید! و نعمت (بزرگِ) خدا را بر خود، به یاد آرید که چگونه دشمن یکدیگر بودید، و او میان دل‌های شما، الفت ایجاد کرد، و به برکتِ نعمتِ او، برادر شدید! و شما بر لبِ حفره‌ای از آتش بودید، خدا شما را از آن نجات داد؛ این چنین، خداوند آیات خود را برای شما آشکار می‌سازد؛ شاید پذیرای هدایت شوید.

«آیه‌ی وحدت» سومین آیه‌ی پرکاربرد در کلام رهبر معظم انقلاب اسلامی است. این آیه در بیانات منتشر شده از ایشان ۳۳ بار تکرار شده است.

آیات ۱۰۱ الی ۱۰۸ سوره مبارکه آل عمران
«بنای توحید - که مبنای فکری و اعتقادی و اجتماعی و عملی ماست - در وحدت است.»۳ این عبارت رهبر انقلاب نشان‌دهنده جایگاه ویژه‌ی وحدت در اندیشه ایشان است که مبتنی بر مبانی قرآنی است. همان‌طور که در شأن نزول آیه نیز آمد، امر به وحدت، توصیه‌ای همیشگی به مسلمانان در همه دوران‌هاست. «یکی از دستورات قرآن این است که آحاد امت اسلامی با یکدیگر متحد باشند؛ دست در دست یکدیگر بگذارند: «و اعتصموا بحبل اللّه جمیعا و لا تفرّقوا» این خطاب به کیست؟ خطاب به ما است، خطاب به ملت ایران است، خطاب به ملت‌های مسلمان کشورهای اسلامی است، خطاب به همه‌ی مؤمنین به اسلام در سراسر دنیا است.»۴

* منظور از  اعتصام به حبل‌الله
رهبر انقلاب عبارت «اعتصام به حبل الله» را با استفاده از آیه‌ی ۲۵۶سوره‌ی مبارکه‌ی بقره این‌گونه توضیح می‌دهند: «ما این اعتصام را درست بشناسیم و آن را انجام دهیم. آیه‌ی شریفه‌ی قرآن می‌فرماید: «فمن یکفر بالطاغوت و یؤمن باللَّه فقد استمسک بالعروة الوثقی».این، اعتصام به حبل‌اللَّه را برای ما معنا می‌کند. تمسک به حبل‌اللَّه چگونه است؟ با ایمان باللَّه و کفر به طاغوت.»۵ ایشان مشکل جوامع اسلامی را در کفر به طاغوت می‌دانند: «در بسیاری از بخشهای امت اسلامی ایمان باللَّه هست؛ اما کفر به طاغوت نیست. کفر به طاغوت لازم است. بدون کفر به طاغوت، تمسک به عروه‌ی وثقای الهی امکانپذیر نیست.»۶ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای طاغوت را نیز معرفی می‌کنند: «امروز طاغوت اعظم در دنیا، رژیم ایالات متحده‌ی امریکاست؛ زیرا صهیونیسم را او به وجود آورده است و آن را تأیید می‌کند. امریکا جانشین طاغوت اعظم قبلی یعنی انگلیس است.»۷

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدارهای خود مصادیقی از حبل‌الله را نیز ذکر می‌کنند. «حج» یکی از این جلوه‌ها است: «حج یکی از مظاهر حبل‌الله است؛ به این حبل و ریسمان مستحکم الهی چنگ بزنید جمیعاً؛ یعنی با هم. با هم باشید. نه فقط شما ایرانی‌ها با هم باشید، بلکه شما امت اسلام با هم باشید. مسلمان‌ها، از آفریقائی‌اش، تا آسیائی‌اش، تا اروپائی‌اش، سیاه و سفیدش، در هر نقطه‌ی دنیا که هستند، یک تن واحدند.»۸

ایشان اسلام و ولایت را نیز یکی دیگر از مصادیق حبل‌الله می‌دانند: «وحدت عمومی، به معنای گرد آمدن صاحبان سلیقه‌ها و روش‌های گوناگون بر گرد محور اسلام، خط امام و ولایت فقیه است. این، همان اعتصام به «حبل‌اللَّه» است که عموم مسلمین بدان مکلف گشته‌اند؛ و این، آن اسم اعظمی است که همه‌ی گره‌ها را باز، و همه‌ی موانع را برطرف، و همه‌ی شیاطین را مغلوب می‌کند.»۹

* اعتصام دسته‌جمعی به حبل‌الله
یکی از نکاتی که رهبر انقلاب در رابطه با این آیه مورد تأکید قرار می‌دهند، عبارت «جمیعاً» که به معنای دسته‌جمعی است. ایشان با استفاده از این عبارت به این نکته‌ی لطیف اشاره می‌کنند که اعتصام به حبل الله، به صورت فردی هم ممکن است ولی قرآن می‌فرماید به صورت گروهی و جمعی به آن متمسک شوید: «قرآن می‌فرماید: «واعتصموا بحبل اللَّه جمیعاً ولاتفرّقوا». اعتصام به حبل‌اللَّه برای هر مسلمان یک وظیفه است؛ اما قرآن اکتفا نمی‌کند به این که ما را به اعتصام به حبل‌اللَّه امر کند، بلکه به ما می‌گوید که اعتصام به حبل‌اللَّه را در هیئت اجتماع انجام بدهید؛ «جمیعاً»؛ همه با هم اعتصام کنید. و این اجتماع و این اتحاد، یک واجب دیگر است. بنابراین، علاوه بر این‌که مسلمان باید معتصم به حبل‌اللَّه باشد، باید این اعتصام را به همراه دیگرِ مسلمان‌ها و همدست با آن‌ها انجام دهد.»۱۰

* یاد نعمت وحدت
در آیه‌ی شریفه از برادری و وحدت میان مسلمانان، به‌عنوان «نعمت» یاد شده است و دستور به «یاد کردن» این نعمت می‌دهد: «آن‌چه که در قرآن مشاهده می‌شود، نقطه‌ی مقابل این آفت‌ها، «ذکر» است؛ نه فقط وِرد و اوراد و امثال این‌ها. اورادی که وجود دارد، یکی از وسایل ذکر است؛ اما ذکر به معنای یاد خدا و یاد تکلیف و یاد نعمت الهی است؛ «و اذکروا نعمة اللَّه علیکم اذ کنتم اعدائا فألّف بین قلوبکم فأصبحتم بنعمته اخوانا» اگر در قرآن ملاحظه کنید، در موارد متعدّدی به «یاد نعمت خدا» اشاره شده است. نعمت خدا، همه‌اش خورد و خوراک و امثال این‌ها نیست که به نظرمان کوچک بیاید - اگرچه آن هم کوچک نیست؛ خیلی مهمّ است - بلکه خدای متعال نعم عظیمی بر انسان‌ها و از جمله بر ما دارد که باید به یاد آن‌ها بیفتیم.۱۱

* اتحاد داخلی
رهبر معظم انقلاب با استفاده از عمومیت این آیه، وحدت را منحصر در میان کشورهای اسلامی نمی‌دانند؛ بلکه اتحاد و همدلی و برادری در میان توده‌های مردم کشور و به ویژه مسئولان را نیز یک فریضه و الزام میدانند: «همه‌ی آحاد ملت و بخصوص مسؤولین کشور باید نعمت وحدت و اتّفاق و همدلی را - که خدای متعال آن را به ما ارزانی داشت - برای خود حفظ کنند و آن را به خطر نیندازند: «واذکروا نعمة اللَّه علیکم اذ کنتم اعداء فالّف بین قلوبکم فأصبحتم بنعمته اخوانا»... این برای ما یک فریضه و ضرورت است. این فقط امری نیست که «بهتر است» آن را مراعات کنیم. نه، «باید» آن را مراعات کنیم؛ هرکس مراعات نکند، به منافع کشور و مردم و به سرنوشت انقلاب ضربه زده است.»۱۲

پی‌نوشت‌ها:
۱.برگرفته از تفسیر نمونه
۲.آیه ۱۰۳ سوره مبارکه آل عمران در صفحه قرآن سایت:  http://farsi.khamenei.ir/newspart-index?sid=۳&npt=۷&aya=۱۰۳#۷۰۳۳
۳.بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان و طلاب۱۳۶۸/۰۹/۲۹
۴.بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در مسابقات بین‌المللی قرآن کریم - ۱۳۹۲/۰۳/۱۸
۵.بیانات‌ در دیدار شرکت کنندگان در همایش کنفرانس وحدت اسلامی‌ - ۱۳۸۵/۰۵/۳۰
۶.همان
۷.همان
۸.بیانات در دیدار کارگزاران حج‌ - ۱۳۹۰/۰۷/۱۱
۹.پیام به ملت شریف ایران در چهلمین روز ارتحال امام خمینی(ره) - ۱۳۶۸/۰۴/۲۳
۱۰.بیانات‌ در دیدار شرکت کنندگان در همایش کنفرانس وحدت اسلامی‌ - ۱۳۸۵/۰۵/۳۰
۱۱.بیانات در دیدار کارگزاران نظام - ۱۳۸۰/۰۹/۲۱
۱۲.بیانات در دیدار کارگزاران نظام - ۱۳۸۰/۰۹/۲۵

________________

پایگاه آیت الله خامنه ای


 

به نام خدا كه رحمتش بی اندازه است ‏و مهربانی ‏اش هميشگى

اهمیت و گستردگی رحمت خدا
1. عامل دوری از خسران اخروی: « فَلَولا فَضلُ اللهِ عَلَیکُم وَ رَحمَتُهُ لَکُنْتُمْ مِنَ الخَاسِرینَ»؛ 1 « اگر فضل و رحمت خداوند نسبت به شما نبود هر آینه از زیانکاران بودید.»
2. درخواست از فضل خدا: « وَ اسئَلُوا اللهَ مِنْ فَضلِهِ»؛ 2 « از فضل خدا درخواست کنید.»
3. گستردگی فضل خدا: قال الصادق علیه السلام: « إذا کانَ یومَ القِیامَةِ نَشَرَ اللهُ تَبارَکَ وَ تَعالی رَحمَتَهُ حَتَّی یطمَعَ إبلِیسُ فِی رَحمَتِهِ 3 ؛ وقتی روز قیامت شود، خداوند رحمتش را پراکنده سازد، تا آنجا که ابلیس نیز در آن طمع کند.»
من نکردم خلق تا سودی کنم بلکه تا بر بندگان جودی کنم
امیدواری به فضل خدا
1. امیدواری به همراه عمل صالح: « وَ مَنْ کانَ یرْجُو لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیعْمَلْ عَمَلاً صَالِحاً وَ لایشرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أحَداً»؛4 « و هر کس دیدار پروردگارش را آرزو دارد پس باید عمل صالح انجام دهد و در پرستش او هیچ کس را شریک نگرداند.»
2. نا امیدی، مرز کفر به خدا: « إنَّهُ لاییأَسُ مِنْ رَوْحِ اللهِ إلاَّ الْقَوْمُ الْکافِرُونَ»؛ 5 « به درستی که جز گروه کافران از رحمت خدا ناامید نمی شوند.»
3. حدود امیدواری به رحمت خدا: عن الصادق علیه السلام أنَّهُ قالَ: « أُرْجُ اللهَ لایجْرِئُکَ عَلَی مَعاصِیهِ وَ خَفِ اللهَ خَوفاً لایؤیسُکَ مِنْ رَحْمَتِهِ؛ 6 به خدا امید داشته باش تا جائی که تو را بر گناه و نافرمانی او دلیر نکند و از خدا بترس تا جائی که تو را از رحمتش ناامید نسازد.»
شرایط امیدواری به فضل خدا
امیر مؤمنان علیه السلام به مردی که ترس خدا بر چهرة او اثر گذاشته بود نظر کرد و فرمود: « تو را چه شده؟» عرض کرد: « از خدا می ترسم» فرمود: « ای بنده خدا! از گناهانت بترس و از عدل خدا بیم دار و بر حقوق بندگان خدا که بر گردنت هست، بیندیش و خود را از آنها رها ساز. همچنین از آنچه خدا تو را بر آن مکلف ساخته و اطاعتش ننموده ای و نافرمانیش را در آنچه تو را نهی کرده انجام داده ای، بترس. اگر چنین نکرده ای از خدا هم ترس نداشته باش که تو به وظیفه ات عمل کرده ای و او نیز به کسی ظلم نمی کند و بیشتر از آنچه که کسی سزاوار است، هرگز عذاب نخواهد نمود، مگر آنکه از بدفرجامی به سبب دگرگون شدن نعمتها و مبتلا شدن بر امتحانات الهی بر حال خود بیم داشته باشی. پس اگر بخواهی که خدا تو را از فرجام بد ایمنی بخشد بدان که هر کار خیری که به آن روی آوری از فضل خدا و توفیق از جانب اوست و به هر کار بدی که به آن دست بزنی و کیفر نبینی به سبب آن است که خدا به تو مهلت داده و کیفرت را به تأخیر انداخته تا به خود آیی و توبه نمائی تا سرانجام به عفو خدا نائل گردی. 7 »

1) بقره/64.
2) نساء / 32.
3) شیخ صدوق، الامالی، تهران، دارالکتب الاسلامیة، 1362 ش، ص 205.
4)کهف/110.
5)یوسف/87.
6) بحار الانوار، ج 70، ص 384.
7) ضیافت نور، ص 161، به نقل از الحیات، ج 1، ص 404.

شماره سوره  33   نام سوره  الأحزاب    تعداد آيات   73   مدنی

هم اکنون سوره مبارکه الأحزاب را با صدای استاد «شهریار پرهیزکار» می‌شنویم.

سوره الأحزاب آیات73_31:صوت

شماره سوره  34   نام سوره  سَبأ    تعداد آيات   54   مکی

هم اکنون سوره مبارکه سَبأ را با صدای استاد «شهریار پرهیزکار» می‌شنویم.

سوره سَبأ:صوت

شماره سوره  35   نام سوره  فاطِر    تعداد آيات   45   مکی

هم اکنون سوره مبارکه فاطِر را با صدای استاد «شهریار پرهیزکار» می‌شنویم.

سوره فاطِر:صوت

شماره سوره  36   نام سوره  یس    تعداد آيات   83   مکی

هم اکنون سوره مبارکه یس را با صدای استاد «شهریار پرهیزکار» می‌شنویم.

سوره یس:صوت

___________________

 

همراه با قرآن "سوره فاتحه+سوره بقره (آیات 69_1)

همراه با قرآن "سوره بقره (آیات 196_70) "

همراه با قرآن "سوره بقره (آیات 286_197)"

همراه با قرآن "سوره ال عمران (آیات 200_1)"

همراه با قرآن "سوره نسا (آیات 200_1)"

همراه با قرآن "سوره مائده (آیات 120_1)"

همراه با قرآن "سوره انعام (آیات 165_1)"

همراه با قرآن "سوره اعراف (آیات 165_1)"

همراه با قرآن "سوره الانفال و توبه"

همراه با قرآن "سوره یونس"

همراه با قرآن "سوره هود"

همراه با قرآن "سوره یوسف و رعد"

همراه با قرآن "سوره ابراهیم و الحجر"

همراه با قرآن "سوره نحل"

همراه با قرآن "سوره الإسراء و الکهف"

همراه با قرآن "سوره الکهف_مریم وطه"

همراه با قرآن "سوره الأنبیاء و الحجّ"

همراه با قرآن "سوره المؤمنون_ النّور و الفرقان"

همراه با قرآن "سوره الشّعراء_النّمل و القصص"

همراه با قرآن "سوره العنکبوت_الرّوم_لُقمان_السَّجدة والأحزاب"

اللهمّ اغسِلْنی فیهِ من الذُّنوبِ وطَهِّرْنی فیهِ من العُیوبِ وامْتَحِنْ قَلْبی فیهِ بِتَقْوَى القُلوبِ یا مُقیلَ عَثَراتِ المُذْنِبین

امام انسان کاملی است که تمام کمالات انسانی در او به فعلیت رسیده و خداوند او را به عنوان الگویی برای بشریت قرار داده است، حال خداوند سبحان چنین شخصی را واسطه فیض خود و سایر انسان‌ها قرار داده است.

حسن بصری نه تنها از نخستین روزهای تشخیص خوب و بد، صراط اهلبیت عصمت و طهارت علیهم السلام را راه زندگی خود قرار نداد بلکه با دشمنان آنها نیز به محبت رفتار کرده و مورد احترامشان بود.

رسول خدا(ص) در شب بیست‏ و سوم اهل خود را بیدار می‌کرد و آن‌هایى را که خواب در ربوده بود، به رویشان آب می‌پاشید و حضرت فاطمه(س)‏ در این شب اجازه نمی‌داد احدى از اهلش بخوابد و خواب آن‌ها را به کمى طعام علاج می‌فرمود.

مولاي متقيان علي(ع) در آخرين لحظات عمر شريف خود خواستند تا همه به جز فرزندان فاطمه(س) از اتاق خارج شوند، در اين هنگام حضرت عباس(ع) نيز برخاستند تا خارج شوند كه حضرت علي(ع) خطاب به ايشان فرمودند: عباس! تو بمان. در كنار حسين بمان....

ادب از مهمترین شاخصه های انسان است و آثار مثبت بسیاری به همراه دارد ، امیر المومنین علی علیه السلام در روایاتی سه اثر مثبت ادب را ذکر می کنند.

اللهمّ افْتَحْ لی فیهِ أبوابَ فَضْلَكَ، وأنـْزِل علیّ فیهِ بَرَكاتِكَ، وَوَفّقْنی فیهِ لِموجِباتِ مَرْضاتِكَ، واسْكِنّی فیهِ بُحْبوحة جَنّاتِكَ، یا مُجیبَ دَعْوَةِ المُضْطَرّین. 

یک عضو هیات علمی جامعة‌المصطفی العالمیه گفت: امام عصر را بشناسیم و او را یاری کنیم.

فرزند آیت الله علی صافی گلپایگانی با بیان ماجرای شفا یافتن بیماری پدر توسط امام رضا(ع) گفت: پدر در کوچکترین امور و حتی در امور سیاسی و اجتماعی اخلاقیات را به طور کامل رعایت ‌می کردند و بر اخلاقیات تأکید و مراقبه زیادی داشتند.

کسی فکر نکند امشب به زحمت افتاده است، همه امشب به این فکر کنند که میخواهیم رنگ دنیا را یاعلی کنیم، صدای زنگ درب بهشت یاعلی است.

آیت‌الله بهجت(ره) در نامه‌‌ای می‌نویسد: بارها گفته‌ام و بار دیگر می‌گویم کسی که بداند هر که خدا را یاد کند خدا همنشین اوست، احتیاج به هیچ وعظی ندارد. می‌داند چه باید بکند و چه باید نکند.

امام حسن(ع) بر پیکر پاک امیرالمؤمنین(ع) نماز خواند، پس از نماز، تابوت را کنار زدند و با جا به جا کردن خاک، آرامگاهی ساخته یافتند که سنگ نوشته‌ای نشان می‌داد که آن قبر را حضرت نوح(ع) برای حضرت علی(ع) آماده ساخته است!


 

قبر مطهر مولی الموحدین امیرالمؤمنین علی(ع) صدها سال قبل از خودشان آماده اما مخفی بود؛ چرا که مدفن منور آن بزرگوار که توسط حضرت نوح نبی(ع) قرن‌ها پیش ساخته شده و آن حضرت به محل واقف بود و أحدی غیر از این بزرگوار مطلع نبود و ضمن وصیتش رمزی فرمود تا محل آن برای فرزندانش روشن شود.

پس از شهادت حضرت علی(ع) بر اساس وصیتش فرزندان ارجمندش شبانه آن نازنین بدن را غسل دادند و کفن کردند و به خاک سپردند. پس از انجام غسل و کفن به دستور امام حسن(ع) جز فرزندان امیرالمؤمنین و شماری از یاران خاص آن حضرت، همه برگشتند و آن تابوت بر دوش جبرئیل و میکائیل و حسن و حسین(ع) از کوفه دور شد و بر سوی نجف (منطقه غری) رهسپار شد.

مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در ادامه به شرح این رویداد می‌پردازد:

در نقطه‌ای از آن سرزمین، جلو تابوت به زمین آمد و فرزندان آن حضرت نیز عقب آن را بر زمین نهادند و امام حسن(ع) همان گونه که پدر سفارش فرموده بود بر آن پیکر پاک نماز خواند پس از نماز، تابوت را کنار زدند و با جا به جا کردن خاک، آرامگاهی ساخته و پرداخته یافتند که سنگ نوشته‌ای نشان می‌داد که آن قبر را حضرت نوح(ع) برای بنده برگزیده و شایسته خدا، علی(ع) آماده ساخته است.

هنگامی که بر آن شدند تا آن پیکر مقدس را به درون قبر برند ندای منادی را از آسمان شنیدند که می گفت: «انزلوه الی التربة الظاهر، فقد اشتاق الحبیب الی الحبیب»، آن بدن پاک را بر زمین پاک نهید که دوست مشتاق دیدار دوست است».[1]

شیخ مفید در کتاب «الارشاد» خویش این گونه آورده است که: قبر آن حضرت(ع) بنا به وصیتی که کرده بود، مخفی ماند تا زوال دولت بنی امیه که دشمنی و کینه‌ورزی شدیدی نسبت به آن حضرت(ع) داشتند و چون قدرت به دست بنی‌عباس افتاد، در زمان امامت امام صادق(ع) توسط آن حضرت قبر مطهر جد بزرگوارش آشکار شد و امام صادق(ع) چون به پیش ابوجعفر منصور دوانقی (متوفی 158 هجری) دومین خلیفه عباسی می‌رفت، قبر جد بزرگوارش را زیارت کرد و آشکار نمود از آن به بعد شیعیان چون متوجه این امر شدند، به زیارت قبر مطهر حضرت علی(ع) شتافتند.[2]

و به این جریان شیخ ابوعلی طبرسی در کتاب «اعلام الوری بأعلام الهدی» اشاره کرده است.[3] در اینجا دو روایت که در رابطه با محل دفن است، اشاره می‌شود:

1. «ابی عمید» به سند خود می‌گوید: شخصی از امام حسین(ع) پرسید: جنازه امیرالمؤمنین(ع) را در کجا به خاک سپردید. فرمود: شبانه جنازه را برداشتیم و از جانب مسجد اشعث آن را بردیم تا به پشت کوفه کنار غریین برده و در آنجا به خاک سپردیم.

2. جابر بن یزید جعفی گوید: از امام باقر(ع) پرسیدم جنازه امیرالمؤمنین(ع) در کجا دفن شد؟ فرمود: پیش از طلوع خورشید در جانب غریین به خاک سپرده شد و حسن(ع) و حسین(ع) و محمد حنیفه فرزندان علی(ع) و عبدالله بن جعفر (برادرزاده علی(ع)) وارد قبر شدند و جنازه را در میان قبر گذاردند.[4]

*ساخت بارگاه امام علی(ع)


چون قبر آن حضرت تا زمان امام صادق(ع) مخفی بوده، لذا قبل از آن کسی نمی‌توانسته بر آن قبر شریف بنا یا حرمی درست کند. اما بعد از اینکه موضع قبر آشکار شد، طبق برخی روایات که حکایت از آن دارد که قبر امام علی(ع) نخستین بار در زمان امام صادق(ع)، زمانی که امام طبق دعوت منصور دوانیقی عازم منطقه حیره بودند حصاری دور قبر کشیدند، مرقد امام پس از آن محل زیارت شیعیان آن حضرت می‌شد.[5]

البته در طول تاریخ با توجه به سیاست خلفا تغییر و تحولاتی در حرم امام صورت می‌گرفت، برخی از خلفا که از سیاست مذهبی استفاده می‌کردند، جهت جذب علویان به سوی خود و مهار کردن شورش‌های آنان در جهت آبادی حرم حضرت قدم بر می‌داشتند و شیعیان را هم در این کار آزاد می‌گذاشتند، ولی برخی از خلفا همچون متوکل عباسی نسبت به شیعیان سختگیری می‌کردند و اقدام به خراب کردن حرم ائمه(ع) می‌کرد.

اما با روی کار آمدن حکومت شیعی آل بویه و تسلط کامل آن‌ها در بغداد و شهرهای اطراف آن، زمینه را برای گسترش شهرهای مذهبی علویان از جمله نجف و رونق بخشیدن به حرم امام علی(ع) و کوچ علویان به آن شهر به تعمیر و ساختن بارگاه بر قبر امام علی(ع) و توسعه آن اقدام کردند و بر فراز مرقد مطهر امام گنبدی سفید بنا نهادند و در اطراف شهر دیوار کشیدند و برای اولین بار، برای حرم و بارگاه علوی چند حاجب و خادم تعیین کردند.[6]

بنابراین می‌توان گفت که اولین کسی که اقدام ساختن بنا بر حرم امام علی(ع) کرد، اصحاب امام جعفر صادق(ع) و به دستور آن حضرت این اقدام را عملی کردند، بعد از آن در دوره‌های مختلف توسط علویان تغییر و تحولاتی در آن صورت گرفت و در دوره آل بویه رونق بیشتری گرفت و بر بارگاه علوی گنبد بنا کردند و در دوره‌های بعدی از جمله دوره مغول و دوره صفویان و قاجاریان تغییراتی در بارگاه امام علی(ع) صورت گرفت.

*علت اصلی پنهان بودن قبر حضرت


وصیت امام(ع) این گونه بود که شبانه و مخفیانه دفن شود، چنانکه حضرت زهرا(س) به حضرت وصیت کرد که مخفیانه دفن شود و این وصیت‌ها دارای چند پیام هستند:

1. بیان مظلومیت اهل بیت

2. شناخته نشدن جایگاه آنان و پوشیده ماندن منزلت ایشان.

3. توجه به علت اصلی این مظلومیت در جریان تاریخ اسلام و توطئه‌های دشمنان بر علیه اهل بیت و استمرار این جریان.

4. همان طور که شخصیت علی(ع) در زمان خود مجهول بود و اکنون پس از قرن‌ها دانشمندان غیر مسلمان نیز تشنه درک حضور و عاشق سخنان و اندیشه‌های اویند، شناخت بارگاه و مرقد ملکوتی علی(ع) نیز نیازمند معرفت و شناخت است که اگر قبل از آن ظاهر می‌شد، مورد اهانت جاهلان واقع می‌شد از این رو پنهان بودنش بهتر بود.

5. به دلیل کینه و عناد بنی‌امیه و خوارج و دیگران به آن حضرت چنان که سال‌ها حضرت را در منابر خود ناسزا گفتند و بر علیه او تبلیغ کردند، از این رو اگر قبرش معلوم بود جسارت می‌کردند، از این رو سال‌ها در اختفای کامل بود و به جز ائمه و خواص شیعه کسی آگاه نبود.

*پی‌نوشت‌ها:

1-قزوینی، سید کاظم، امام علی(ع) از ولادت تا شهادت، مترجم علی کرمی، قم، انتشارات دلیل ما، چاپ اول، 1380ش، ص663ـ664.

2-شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، مؤسسة آل البیت للحیاء التراث، چاپ اول، 1413ق، ج1، ص10.

3-شیخ طبرسی، اعلام الوری باعلام الهدی، قم، مؤسسة آل البیت الاحیاء التراث، چاپ اول، 1417ق، ج1، ص312.

4- علامه حلی، نگاهی بر زندگی دوازده امام(ع)، ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، چاپخانه دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1370ش، ص65.

5-ارشاد، علی اکبر، دانشنامه امام علی(ع)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول، 1380، ج9، ص492.

6- همان، ص457.

_____

مشرق

شب بیست و یک ماه رمضان است اینجا هم خیلی شلوغ است ولی من زمانی را یاد دارم برای مناجات بیشتر از دو نفر نبودیم.

يكی از بحث های بسيار جذاب، در مورد حضرت علی عليه السلام مناظرات آن حضرت با افراد مختلف، در مسائل گوناگون است...

آيا نهج البلاغه برای نسل عصر ما ضروری است؟ چگونه می تواند دست انسان عصر تمدن طلائی را بگيرد؟

شیعه و سنی به عنوان برادرانی که از دین، قرآن و فرمایشات محمد مصطفی صلی‌الله علیه و آله و سلّم پیروی می‌کنند؛ هردو هدفی مشترک را در نمازشان پی می‌گیرند اما راه رسیدن به خدا راهزنی دارد که باید مراقب او بود.

امام حسن(ع) بعد از شهادت پدر طی خطبه ای می فرماید: من از اهل بيتى هستم كه خداوند مودت آنها را بر هر مسلمانى واجب كرده است و خداوند تبارك و تعالى به پيامبرش چنين خطاب فرموده است: بگو من از شما هيچ مزدى را نمى ‏خواهم مگر مودت به ذوى القُربی.

اللهمّ اجْعَلْ لی فیهِ الى مَرْضاتِكَ دلیلاً، ولا تَجْعَل للشّیْطان فیهِ علیّ سَبیلاً، واجْعَلِ الجَنّةِ لی منْزِلاً لي ومَقیلاً، یا قاضی حَوائِجَ الطّالِبین.

علامه حسن‌زاده آملی در نامه‌ خود با اشاره به 15 دستورالعمل عرفانی می‌نویسد: کام حیوانی را به بی‌زبان‌ها گذار، اهل بیان باش، خاموش باش تا گویا شوی، چشم ببند تا بینا شوی، پیامبر(ص) فرمود: «غُضُّوا اَبْصارَکُم تَرَوْنَ الْعَجائِبَ».

امام حسن(ع) بر پیکر پاک امیرالمؤمنین(ع) نماز خواند، پس از نماز، تابوت را کنار زدند و با جا به جا کردن خاک، آرامگاهی ساخته یافتند که سنگ نوشته‌ای نشان می‌داد که آن قبر را حضرت نوح(ع) برای حضرت علی(ع) آماده ساخته است!

به خدا سوگند، اگر اميد نمى‌داشتم كه روزى به هنگام رويارويى با دشمن به شهادت مى‌رسم و اى كاش چنين شهادتى برايم مقدّر مى‌شد مركب خويش پيش ‍ مى‌كشيدم و بر آن مى‌نشستم و از ميان شما مى‌رفتم و تا باد شمال و جنوب مى‌وزيد از شما ياد نمى‌كردم.

یکی از مهم ترین امتیازاتی که مرحوم شیخ عباس قمی داشت و باعث شد تا به این درجه معنوی برسد بحث اخلاص ایشان بود.

بررسی تاریخ نشان می‌دهد که ابن ملجم مرادی در سرپرستی زنی یهودی قرار داشت. روزی امام علی(ع) از اصل و تبار وی پرسید، ولی او در جواب به ذکر نام پدر کفایت کرد و امام فرمود: رسول خدا(ص) به من خبر داده که قاتل من فردی یهودی است!

علامه حسن‌زاده آملی در نامه‌ای در سال 1348 می‌نویسد: کتمان را تشدید کن، مواظب مراقبت باش و مراقب حضور و عبادت، تا عبدالله شوی و عندالله شوی و مشمول کریمه «إِن المتَقین فی جنَّات و نهرٍ فی مقعد صدق عند ملیک مقتدرٍ».

در ماه رمضان شروط کم است، همه را می‌پذیرند. قدر این ماه را بدانید در حال تمام شدن است، شهرالمغفره است هرچند مغفرت خدا همیشگی است لیکن در این ماه به حرمت ماه مبارک رمضان او را می‌پذیرند.


 

«توبه» یکی از موضوعات مهم و اساسی است که در مکتب اسلام و همه‌ ادیان آسمانی بدان توجه شده و درباره آن فراوان سخن رفته است. آنچه که عارفان مسلمان و دیگر صاحب‌‌‌نظران پیرامون توبه سخن به میان می‌‌آورند، برگرفته از منابع دینی است.

«توبه» در لغت به معنای رجوع و بازگشت از گناه است. و در قرآن هم به معنای «رجوع انسان گناه‌کار» و هم به معنای «توفیق توبه دادن از طرف خداوند به بنده معصیت کار» و هم به معنای «قبول و پذیرش توبه از جانب خداوند متعال»، آمده است. قرآن کریم در آیات متعدد نه تنها مردم را به توبه و رجوع از گناه و بازگشت به درگاه الهی تشویق و ترغیب کرده است، بلکه در مواردی دستور اکید وجوبی بر لزوم توبه داده است که حتی وجوب آن فوری و بدون تأخیر است.



علامه حسن‌زاده آملی

زمانی به یکی از اساتیدمان اصرار کردیم چیزی بفرمایید، فرمودند: از امروز قول بدهید از عبادات خود توبه کنید، نمازهایتان از روی عادت نباشد، برای حور و غلامان نباشد، بلکه به خاطر ترس از جهنم هم نباشد، عمل باید احسن باشد؛ «لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا».



آیت‌الله شهید دستغیب


بچه وقتی همراه با پدر حرکت می‌کند، در اثنای راه سرگرمی مشاهده می‌کند، پدر را رها می‌کند و به سرگرمی می‌چسبد، ولی تا متوجه شد از پدر وامانده، گم می‌شود، با شتاب دنبال پدر می‌رود، با گریه و ناله او را متوجه خودش می‌نماید.

ای کسانی که پدر روحانی خود امیرالمؤمنین علی (ع) را به واسطه‌ سرگرمی دنیا رها کردید، به هوش بیایید، و با ناله و توبه‌ای نظر لطفش را به خودتان متوجه سازید، بلکه آب رفته و جوی باز آید.

پروردگارا! گناهی که از من سر زده، از روی قلدری نبوده که بخواهم خدایی تو را انکار کنم یا دستورت را سبک شمارم و یا به پاداشت اعتراض نمایم و نه ترسانیدنت را سست بنگرم، ولی گناه پیش آمده و نفس برایم جلوه داد. خداوندا! از هرچه خلاف تبعیت و دوستی آل محمد بوده است از آن پوزش می‌طلبیم.

آنچه مهم است، تصمیم جدی بر ترک گناه در آینده و پشیمانی از گذشته است. اگر بنده به راستی از کرده‌ خود شرمسار است، آنگاه از زبان نیز از خدای خودش پوزش بخواهد. بگوید: «اَسْتَغْفِرُ اللّهَ رَبِّی وَ اَتُوبُ اِلَیهِ» این توبه می‌شود وگرنه زبان تنها، بدون شرم از گذشته و تصمیم بر ترک در آینده، تعارف است نه توبه‌ حقیقی. لذا اول از خدا بخواه او حال توبه دهد، او کمک کند تا توبه‌ی حقیقی سرزند.

چه بسا در اثر گناه مستمری مثل غصب که همیشه آه مظلوم پشت سرش هست، دائما در سقوط است، چاره ندارد جز اینکه التماس کند خدایا مرا به خط بندگی توبه برگردان. این همه قرآن و اخبار می‌فرماید توبه، فوراً توبه کنید. درست است بالاخره هر کس جز معصوم سقوطی دارد ولی باید فوراً بدون معطلی به خط بندگی برگردد، زبانت یک مرتبه کج شد فحش گفتی؛ زود جبران کن، طرف را راضی کن، حلالت کند تا خدا تو را عفو کند. «استفغرالله ربی و اتوب الیه»؛ بگو.

هر گناهی انسان را از صراط حق ساقط می‌کند فردای قیامت هم همین است، انواع سقوط‌ها از طریق بندگی در دنیا موجب سقوط به آتش در آخرت خواهد بود. مانند پروانه‌ای اطراف چراغ، شعله‌ی چراغ را روزنه نجات خیال می‌کند انسان هم شهوات را خوراک و پوشاک و شهوت جنسی را وسیله‌ خوشی می‌پندارد. چطور این پروانه سقوط می‌کند انسانی هم که خودش را به شهوات سرگرم کرده است چنین است.

اگر غلامی به پای خودش بیاید سر به زمین گذارد عذر گریز‌ پائیش را بخواهد مولا با او چه می‌کند؛ آن بنده گریز‌پائی که مأمور دنبالش رفت با زور احضارش کرد، مستحق عقوبت است مولا با او چه می‌کند؟ این‌ها اموری است وجدانی.

همیشه در خانه‌ خدا باز است لیکن بعضی اوقات است که توسعه‌ای داده شده است غیر این ماه، شرائط دارد باید با نیت پاک و اخلاص بیاید ولی در ماه رمضان، شرایط کم است همه را می‌پذیرند. قدر این ماه را بدانید در حال تمام شدن است شهرالمغفره است هرچند مغفرت خدا همیشگی است لیکن در این ماه به حرمت ماه مبارک رمضان او را می‌پذیرند؛ خدا به حرمت ماه رمضان مستحقین آتش را می‌آمرزد چنانچه در خطبه شعبانیه پیامبر اکرم(ص) است.

_____

فارس

انما وليكم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون "سوره مائده آيه 55"

معاون تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی گفت: 40 کلاس‌ ‌تفسیر و حدیث کلام وحی در راستای فراهم‌سازی زمینه انس با قرآن در ماه مبارک رمضان به همت دارالقرآن حرم رضوی برگزار می‌شود.

استاد سطح عالی حوزه علمیه عراق خطاب به روزه داران تاکید کرد: هرچه مي خواهيد قرآن بخوانيد، ولي در روز دست كم 5 دقيقه در مورد يك آيه تدبر كنيد. 

حاج غلام عباس حیدری دستجردی ساکن قم می‌گوید:
عصر روز جمعه ‌ای بود که در مسجد بالا سر حضرت رضا (علیه السّلام) نشسته و مشغول دعا بودم که یک دفعه دستی از بالای سرم پایین آمد و کتاب «مفاتیح» را از دستم گرفت، دعائی را از مفاتیح به من نشان دادند و فرمودند: «این دعا را بخوان!»

"یکی از دلایل اصلی جهنمی شدن افراد، ترجیح امیال نفسانی و خواسته های فردی بر دستورات و خواسته های خداوند است." 

اللهمّ وفّرْ فیهِ حَظّی من بَرَکاتِهِ، وسَهّلْ سَبیلی الی خَیْراتِهِ، ولا تَحْرِمْنی قَبولَ حَسَناتِهِ، یا هادیاً الی الحَقّ المُبین

يکي از بهترين نعمت‌ها، نعمت آزادی است و ماه مبارک رمضان ، ماه آزادی است.

ساعاتی پیش و همزمان با ماه مبارک رمضان و سالروز ضربت خوردن حضرت امیرالمومنین علی(ع) یک دختر اکراینی با حضور در دفتر امام جمعه شهرستان مرزی بندر آستارا در ایران با قرائت شهادتین، به دین اسلام روی آورد.

باز هم شب های پر تب و تاب قدر رسید، بزمی که زمینیان و آسمانیان بر گرد هم می چرخند و نوای "یا الله ، یا الله " جانی دوباره به عالم رو به افول دنیا می دهد.

تهجد و شب زنده داری و دعا و مناجات در شبها سكّويی است كه انبياء و اولياء و صُلحاء از آنجا تا بی نهايت پرواز كرده اند و مقرّبان درگاه ربوبی هر چه دارند، از شب زنده داريها و مناجاتهای شبانه دارند...


 

شب خيز كه عاشقان به شب راز كنند // گرد در بام دوست پرواز كنند

هرجا كه دری بود به شب بسته شود // اِلّا در دوست را كه شب باز كنند(1)
تهجد و شب زنده داری و دعا و مناجات در شبها سكّويی است كه انبياء و اولياء و صُلحاء از آنجا تا بی نهايت پرواز كرده اند و مقرّبان درگاه ربوبی هر چه دارند، از شب زنده داريها و مناجاتهای شبانه دارند.
اگر پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله به مدال ختم رسالت دست يافت، زمينه اصلی آن را شب نشينيهای غارِ حرا و گريه های شبانه او فراهم می كرد كه:
اربعين ها گريه و زاری كند // بهر آنكه روح را صافی كند
نيمه شب ها با خدايش راز كرد // خود رها از دست نفس و آز كرد
هر كس می خواهد رهرو راستين رسول حق باشد و او را در زندگی اسوه خويش بداند كه «لَكُمْ فی رَسُولِ اللَّهِ اُسْوْةٌ حَسَنَةٌ »؛(2) «برای شما در (روش) رسول خداصلی الله عليه وآله سرمشق نيكويی است. » لازم است تهجد و شب زنده داری را در زندگی خويش روش و منش خود قرار دهد و با آن خو بگيرد. امام صادق عليه السلام فرمود: «عَلَيْكُمْ بِصَلاةِ اللَّيْلِ فَاِنَّها سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ؛(3) بر شما باد به نماز شب؛ زيرا نماز شب سنّت پيامبر شماست.»
تاكِ خويش از گريه های نيمه شب سيرآب دار // كز درون او شعاع آفتاب آيد برون
ذرهّ ای بی مايه ای ترسم كه ناپيدا شوی // پخته تر كن خويش را تا آفتاب آيد برون
درگذر از خاك و خود را پيكر خاكی مگير // چاك اگر در سينه ريزي، ماهتاب آيد برون
گر به روی تو حريم خويش را در بسته اند // سر به سنگ آستان زن، لعل ناب آيد برون(4)
آنچه پيش رو داريد. نگاهی است گذرا به سيره پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله در شب زنده داری و مناجات و دعا.

قرآن و توصيه به نماز شب
قرآن كريم در دو بخش نماز شب را مورد سفارش قرار داده است:
بخشی از آيات، مخصوص شخص پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله است كه خداوند نماز شب را بر آن حضرت در همان اوائل بعثت واجب فرموده و آثار ويژه آن را برای حضرت بيان كرده است، مانند:
1. «يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ * قُمِ اللَّيْلَ إِلاَّ قَلِيلاً * نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلاً * أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلاً »؛(5) «ای جامه به خود پيچيده! شب را جز كمي، به پاخيز! نيمی از شب را يا كمی از آن كم كن يا بر نصف آن بيفزا و قرآن را با تأمّل بخوان!»
ای مزمّل خيز در آنای ليل // بهر راز و ذكر همگام سهيل
نيمه شبها با خدايت راز كن // خود رها از دست نفس و آز كن
آن گاه راز لزوم شب بيداری را اين می داند كه بتواند قرآن را تحمل كند و در برابر مشكلات فراوان مقاوم و استوار بار آيد: «إِنَّا سَنُلْقِی عَلَيْكَ قَوْلاً ثَقِيلاً * إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِی أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلاً * إِنَّ لَكَ فِی النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلاً »(6)؛ «(چرا كه) ما به زودی سخنی سنگين را برتو القاء می كنيم. مسلماً برنامه (عبادت) شبانه پا برجاتر و با استقامت تر است و تو در روز تلاش مستمر و طولانی خواهی داشت.»
سبح (بر وزن مدح) در اصل به معنای حركت و رفت وآمد است و گاه به شنا كردن نيز اطلاق می گردد؛ چرا كه حركات مداومی دارد. گويی جامعه انسانی را به اقيانوس بيكرانی تشبيه می كند كه گروه كثيری در آن در حال غرق شدن می باشند. امواج خروشانش به هر سو حركت می كند. كشتيهای سرگردان در آن پناهگاهی می جويند و پيامبر اسلام صلی الله عليه وآله تنها منجی غريق در اين دريا و قرآن و اهل بيت عليهم السلام كشتی نجات اين اقيانوس اند و اين شناگر بزرگ و اين منجی بشريت بايد با عبادات و نماز شبها خود را برای اين مأموريّت و رسالت عظيم روزانه آماده سازد. (7)
2. «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسی أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً »؛(8)«و (پاسی) از شب را (از خواب برخيز) و تهجّد و نماز شب داشته باش! اين يك وظيفه اضافی برای توست تا پروردگارت تو را به مقامی در خور ستايش برانگيزد.»
گر مقام محمودت در دل بود // با مناجات و دعا حاصل بود
«مقام محمود » چنان كه از لفظش پيداست، معنی وسيعی دارد كه شامل هر مقامی كه در خور ستايش باشد، می شود؛ ولی مسلّماً اينجا اشاره به مقام ممتاز و فوق العاده ای است كه برای پيامبرصلی الله عليه وآله در سايه عبادتهای شبانه و نيايش در دل سحر حاصل شده است. معروف در ميان مفسران اين است كه اين مقام، همان شفاعت كبرای پيامبرصلی الله عليه وآله است. (9)
3. «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلاً طَوِيلاً »(10) «و در شبانگاه برای او سجده كن و مقدار طولانی از شب او را تسبيح گوی!»
و بخش دوم، آياتی است كه فضيلت تهجد و شب زنده داری و نماز شب را برای عموم بيان كرده است كه در اين زمينه نيز به نمونه هايی اشاره می شود:
1. تمجيد از شب زنده داران: در قرآن كريم می خوانيم: «تنها كسانی به آيات ما ايمان می آورند كه هر وقت اين آيات به آنها يادآوری شود، به سجده می افتند و تسبيح و حمد پروردگار شان را به جای می آورند و تكبر نمی كنند: «تَتَجافی جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ * فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِی لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ »؛(11) «پهلوهايشان از بستر (در دل شب) دور می شود (و برپاخاسته رو به درگاه خدا می آورند و) پروردگار خود را با بيم و اميد می خوانند و از آنچه به آنها روزی داده ايم، انفاق می كنند. هيچ كس نمی داند چه پاداشهای مهمّی كه مايه روشنی چشم (برای آنها) است، نهفته (و آماده شده است.) اين جزاء اعمالی است كه انجام می دادند.»

2. صفت پرهيزكاران: «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِی جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ... كانُوا قَلِيلاً مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ * وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ »؛(12) «به يقين پرهيزكاران در باغهای بهشت و در ميان چشمه ها قرار دارند... آنها كمی از شب را می خوابيدند و در سحرگاهان استغفار می كردند.»
3. نشانه علم واقعي: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِی الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ »(13)؛ (آيا چنين كسی با ارزش است) يا كسی كه در ساعات شب به عبادت مشغول است و در حال سجده و قيام از عذاب آخرت می ترسد و به رحمت پروردگارش اميدوار است؟ بگو: آيا كسانی كه می دانند با كسانی كه نمی دانند، يكسان اند؟»
اينكه قرآن كريم بعد از مطرح ساختن مناجات شبانه، می فرمايد: «آيا كسانی كه عالم هستند با آن كسانی كه عالم نيستند يكسان اند؟ » از اين تعبير، روشن می شود كه نماز شب نشانه علم واقعی است.

نماز شب در كلام حضرت ختمی مرتبت صلی الله عليه وآله
الف. سفارش به نماز شب و تهجد

1. پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله در وصيّتش به علی عليه السلام كه هرگز نماز شب را ترك نمی كرد، فرمود: «اُوصيكَ فی نَفْسِكَ بِخِصالٍ فَاحْفَظْها ثُمَّ قالَ اللَّهُمَّ اَعِنْهُ... وَ عَلَيْكَ بِصَلوةِ اللَّيْلِ وَ عَلَيْكَ بِصَلوةِ اللَّيْلِ و عَلَيْكَ بِصَلوةِ اللَّيْلِ؛(14) تو را به اموری سفارش می كنم، همه را حفظ كن! سپس فرمود: خداوندا! او را (بر انجام اين سفارشات) ياری كن! تا آنجا كه فرمود: بر تو باد به نماز شب! بر تو باد به نماز شب! بر تو باد به نماز شب!»
2. در جای ديگر فرمود: «خَيْرُكُمْ مَنْ اَطابَ الْكَلامَ وَ اَطْعَمَ الطَّعامَ وَ صَلَّی بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيامٌ؛(15) بهترين شما كسانی هستند كه خوش گفتارند، گرسنگان را سير می كنند و در شب آن هنگام كه مردم در خواب اند؛ نماز می خوانند.»
3. همچنين فرمود: «اَشْرافُ اُمَّتی حَمَلَةُ الْقُرْآنِ وَ اَصْحابُ اللَّيْلِ؛(16) اشراف و بزرگان امّت من حاملان قرآن و شب زنده داران هستند.» و نيز فرمود: «ما زالَ جَبْرَئيلُ يُوصينی بِقِيامِ اللَّيْلِ حَتَّی ظَنَنْتُ اَنَّ خِيارَ اُمَّتی لَنْ يَنامُوا؛(17) آن قدر جبرئيل درباره نماز شب به من سفارش كرد كه گمان بردم نيكان امّت من هرگز نخواهند خوابيد.»
4. و فرمود: «عَلَيْكُمْ بِقِيامِ اللَّيْلِ فَاِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحينَ قَبْلَكُمْ وَ اِنَّ قِيامَ اللَّيْلِ قُرْبَةٌ اِلَی اللَّهِ وَ مَنْهاةٌ عَنِ الاِثْمِ؛(18) بر شما باد به برپا داشتن نماز شب! به درستی كه نماز شب عادت نيكوكاران قبل از شماست و به راستی كه نماز شب نزديك كننده به خدا و بازدارنده از گناه است.»

ب. پاداش نماز شب
سخنان حضرت در اين بخش بيش از آن است كه در بخشی از يك مقاله بگنجد، اما به عنوان نمونه، به دو روايت اشاره می شود.
1. پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله فرمود: «نماز شب وسيله ای است برای خشنودی خدا و دوستی ملائكه. نماز شب سنّت و روش پيامبران و نور معرفت و ريشه ايمان می باشد. بدن را آرامش می دهد و شيطان را خشمگين می كند. سلاحی است عليه دشمنان و وسيله ای است برای اجابت دعا و قبول شدن اعمال. روزی انسان را توسعه می دهد و شفيع بين ملك الموت و نمازگزار می شود. در عالم قبر تا (روز) قيامت زائر نمازگزار خواهد بود. هنگامی كه قيامت برپا شود، نماز شب بر سرش سايه می افكند، تاجی بر سر و لباسی بر بدنش می باشد و در قيامت نور پيش رويش و حائل بين او و آتش دوزخ خواهد بود. برای مؤمن حجت او نزد خدا و وسيله سنگينی ميزان اعمال و حكم عبور بر صراط و كليد بهشت می باشد؛ زيرا نماز تكبير و حمد و تسبيح و تمجيد و تقديس و تعظيم و قرائت و دعا... است. »(19)
2. همچنين آن حضرت فرمودند: «يا عَلِی ثَلاثُ فَرِحاتٍ لِلْمُؤْمِنِ لُقَی الاِخْوانِ وَالاِفْطارُ مِنَ الصِّيامِ وَالتَّهَجُّدُ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ؛(20) ای علي! سه چيز مايه انبساط خاطر و خوشحالی مؤمن است: ديدار دوستان، افطار كردن از روزه، و عبادت و شب زنده داری در پايان شب.»

تهجد و نماز شب در سيره پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله
الف. قبل از بعثت

چون محيط مكّه كفر اندود بود // هم درون كعبه شرك آلود بود
مصطفی بيرون شدی از آن مكان // رو سوی غارِ حرا در آن زمان
بهر آن كه روح را صافی كند // اربعين ها گريه و زاری كند
غار «حِرا » نقطه عبادتگاه «امين قريش » بود. او شبها و روزهای پيش از بعثت و رسالت را در آنجا سپری می كرد و اين نقطه دور از غوغای زمان و زمانه را به عنوان عبادتگاه خويش انتخاب كرده بود. تمام ماه رمضانها را در اين نقطه می گذراند و در غير اين ماه نيز ايّامی را در آنجا سپری می كرد و حتی همسر عزيزش می دانست هر گاه حضرت به خانه نيايد، به طور قطع در غار «حراء » مشغول عبادت است و هر موقع كسانی را دنبال او می فرستاد، او را در آن نقطه در حال تفكر و عبادت پيدا می كردند و او پيش از آنكه به مقام نبوت برسد، در باب دو موضوع بيشتر فكر می كرد؛ فكری كه برترين عبادتها بود:
1. اوراق و صفحات كتاب هستی را بررسی می كرد و در سيمای هر موجودی نور خدا، قدرت خدا و اثر علم او را مشاهده می كرد.
2. درباره وظيفه سنگينی كه می دانست به عهده او قرار خواهد گرفت و همين طور انحطاط و فسادی كه جامعه انسانی آن روز را فراگرفته بود، فكر می كرد. (21)
و سرانجام وحی نيز در همان غارِ حراء بر او نازل گشت و محل عبادت او نقطه آغاز رسالتش شد. آري، عبادتها و مناجاتهای شبانه، زمينه ساز رسالت و دريافت وحی گرديد.

ب. در جبهه ها
پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله نه تنها در دورانهای عادّی و آرام، اهل مناجات و نماز شب بود، بلكه در سخت ترين لحظه ها و درگيريها نيز مناجات را ترك نمی كرد.

از علی بن ابی طالب عليهما السلام نقل شده است كه فرمود: «شبی كه فردای آن واقعه بَدْر رُخ داد، باران باريد و مادر زير درخت و سپرهای خود پناه گرفتيم و رسول خداصلی الله عليه وآله شب را بيتوته كرد و نماز می خواند و مردم را بر قتال دعوت می كرد و در ميان ما تنها مقداد اسب سوار بود. در آن شب به هر كسی نگاه كردم، خفته بود، مگر رسول خداصلی الله عليه وآله كه در زير درختی نماز می گزارد و گريه می كرد تا اينكه صبح شد.»
ابن كثير می گويد: «شب جنگ بدر، شب جمعه و شب هفدهم ماه مبارك رمضان سال دوّم هجرت بود و رسول خداصلی الله عليه وآله آن شب را در كنار درختی نماز می گزارد و در سجده ذكر «يا حَی يا قَيُّومُ » را می گفت و تكرار می كرد. »(22)

ج. در طول شبها
اُمّ سلمه می گويد: رسول اكرم صلی الله عليه وآله در نيمه شب هميشه اين چهار دعا را می خواند و ناله می كرد: «اَللَّهُمَّ لاتَنْزَعْ صالِحَ ما اَعْطَيْتَنی ابداً، اَللَّهُمَّ لاتُشْمِتْ بی عَدُوّاً وَ لا حاسِداً اَبَداً، اَللَّهُمَّ لاتَرُدَّنی فی سُوءٍ اسْتَنْقَذْتَنی، اَللَّهُمَّ لاتَكِلْنی اِلی نَفْسی طَرْفَةَ عَيْنٍ اَبَداً؛(23) خدايا! آنچه از امور صالحه به من داده اي، باز پس نگير! بار خدايا! هيچ گاه دشمن مرا و آنهايی را كه نسبت به من حسد می ورزند، شاد نكن! خدايا! از آن بدی كه نجاتم داده اي، دوباره به آن برم نگردان! خدايا! يك چشم به هم زدن مرا به خودم وامگذار!»
گاه برخی از همسران پيامبر به آن حضرت اعتراض می كردند كه چرا اين همه ناله و شب زنده داری می كنی و حال آنكه قرآن درباره شما فرموده: «لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ »(24) «تا خداوند گناهان گذشته و آينده ات را (كه به تو نسبت می دادند) ببخشد.» يعنی كه عذاب و عقاب نداري. حضرت می فرمود: مگر همه عبادتها و شب زنده داريها برای نجات از عذاب است، «اَفَلا اَكُونَ عَبْداً شَكُوراً؛(25) آيا نبايد من يك بنده شكرگزار باشم؟»

د. در شعبان و رمضان
پيامبر اكرم صلی الله عليه وآله در طول سال تهجد و نماز شب داشت، ولی در ماه شعبان و ماه مبارك رمضان عبادتش اوج می گرفت. در دعای ماه مبارك شعبان می خوانيم: «شَعْبانُ الَّذی حَفَفْتَهُ مِنْكَ بِالرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوانِ الَّذی كانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله عليه وآله يَدْأَبُ فی صِيامِهِ وَ قِيامِهِ فی لَياليهِ وَ اَيَّامِهِ؛(26) شعبانی كه آن را با رحمت و رضوان خود پوشانده اي؛ شعبانی كه شيوه رسول خداصلی الله عليه وآله در آن اين بود كه شب و روز آن را به قيام (به نماز) و روزه سپری می كرد.»
امّا در ماه مبارك رمضان، مخصوصاً در شبهای قدر، علی الخصوص در دهه سوم ماه مبارك رمضان كاملاً بستر خواب را جمع می كرد و به عبادت می پرداخت. حضرت علی عليه السلام در اين باره فرموده است: «اَنَّ رَسُولَ اللَّهِ كانَ يَطْوی فِراشَهُ وَ يَشُدُّ مِئزَرَهُ فِی الْعَشْرِ الاَواخِرِ مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ وَ كانَ يُوقِظُ اَهْلَهُ لَيْلَةَ ثَلاثٍ وَ عِشْرينَ وَ كانَ يَرُشُّ وُجُوهَ النِّيامِ بِالْماءِ فی تِلْكَ اللَّيْلَةِ؛(27) رسول خداصلی الله عليه وآله (اين چنين) بود كه رخت خواب خويش را جمع می كرد و كمربندش را در دهه آخر از ماه رمضان محكم می بست و هميشه اين گونه بود كه اهل و عيالش را در شب بيست و سوم بيدار نگه می داشت و بر روی خواب رفتگان در آن شب آب می پاشيد (تا از درك شب قدر و درك شب زنده داری محروم نشوند) .»
حتی در شبهای بارندگی در حالی كه مسجد مدينه سقف نداشت، عبادت ديگران را با رفتار خويش وامی داشت كه در همان گل و باران بيدار باشند و نماز گزارند. (28)
علی عليه السلام در اين زمينه می فرمايد: «فَلَمْ يَزَلْ يَعْتَكِفُ فِی الْعَشْرِ الاَْواخِرِ مِنْ رَمَضانَ حَتّی تَوَفَّاهُ اللَّهُ؛(29) هميشه در دهه آخر ماه مبارك رمضان در حال اعتكاف بود تا آنكه از دنيا رفت.»

پی نوشت:

1) اقبال لاهوري.
2) احزاب/ 21.
3) من لايحضره الفقيه، ج 1، ص 472.
4) اقبال لاهوري.
5) مزمل/ 1 - 4.
6) مزمل/ 5 - 8.
7) ر.ك: تفسير نمونه، ناصر مكارم شيرازي، ج 25، ص 177.
8) اسراء/ 79.
9) تفسير نمونه، ج 12، ص 231.
10) دهر/ 26.
11) سجده/ 16-17.
12) ذاريات/ 15 و 17 و 18.
13) زمر/ 9.
14) وسائل الشيعة، حرّ عاملي، دار احياء التراث العربي، ج 5، ص 268.
15) بحار الانوار، علامه مجلسي، دار احياء التراث، ج 84، ص 142، ح 14 و ص 144، ح 17.
16) همان، ص 138، ح 6.
17) همان، ص 139، ح 7.
18) كنز العمّال، متقی هندي، ح 21428.
19) همان، ج 84، ص 161، ح 52.
20) همان، ج 87، ص 142، ح 13.
21) ر. ك: فروغ ابديت، جعفر سبحاني، نشر عمّار، صص 178-179.
22) البداية والنهاية، ابن كثير، بيروت، دار احياء التراث العربي، ج 3، ص 326.
23) تفسير سوره نجم، دستغيب شيرازي، ص 100.
24) فتح/ 2.
25) كحل البصر، ص 78.
26) وسائل الشيعه، ج 10، ص 492.
27) بحار الانوار، ج 95، ص 145.
28) ر. ك: همان، ص 10.
29) همان، ج 94، ص 7، ح 8.

جواد خرمی

امام علی علیه‌السلام: امر به معروف و نهى از منكر را ترك مكنيد كه رشته كار از دست شما بيرون شود، آنگاه هر چه دعا كنيد و از خداوند دفع شر خواهيد، پذيرفته نشود و به اجابت نرسد.

از کنار هم قرار دادن ۲ آیه از قرآن کریم می‌توان ثابت کرد که شب قدر یکی از شب‌های ماه مبارک رمضان است. یک آیه در سوره مبارکه «بقرة» و دیگری در سوره مبارک «قدر» است؛ سوره‌ای که تلاوت آن در نماز فایده بسیاری دارد.

اين دعا در بين دعاها از جايگاه بلندى برخوردار است و از حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله روايت شده و دعايى است كه جبرئيل براى آن‏ حضرت هنگامى كه در مقام ابراهيم مشغول نماز بودند آورد و كفعمى در«بلد الامين»و«مصباح»اين دعا را ذكر نموده و در حاشيه آن به فضيلت آن اشاره كرده،از جمله اينكه هر كه اين دعا را در«ايام البيض»[روزهاى سيزدهم و چهارهم و پانزدهم]ماه رمضان بخواند گناهش آمرزيده مى‏شود،هرچند به عدد دانه‏هاى باران و برگهاى درختان و ريگهاى بيابان باشد.و خواندن آن براى شفاى‏ بيمار و اداى دين و بى‏نيازى و توانگرى و رفع غم و اندوه سودمند است.و دعا اين است:

شب نوزدهم اوّل شب‌های قدر است، شب قدر همان شبی است که در تمام سال شبی به خوبی و فضیلت آن نمی‌رسد و عمل در آن بهتر است از عمل در هزار ماه.

12
صفحه 12 از 71