هزاره ای گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت
موقعیت شما: موعود»مطالعات فرهنگی»دین»مسیحیت پروتستانتیزم»هزاره ای گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت

هزاره ای گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت

دوشنبه ۰۳ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۶:۳۱
امتیاز این گزینه
(1 رای)

اشاره: هزاره گرایى میراث قدیم ادیان است كه امروزه در جوامع مسیحى بیش از سایر جوامع تجلى یافته است.
در قسمت اول این مقاله نویسنده به بررسى جریان منجى گرایى در آیین یهود و مسیحیت پرداخته و به تفصیل در مورد انتظار در مسیحیت و ریشه هاى هزاره گرایى مسیحى سخن گفت.

اشاره: هزاره گرایى میراث قدیم ادیان است كه امروزه در جوامع مسیحى بیش از سایر جوامع تجلى یافته است.
در قسمت اول این مقاله نویسنده به بررسى جریان منجى گرایى در آیین یهود و مسیحیت پرداخته و به تفصیل در مورد انتظار در مسیحیت و ریشه هاى هزاره گرایى مسیحى سخن گفت.
در این قسمت از مقاله نویسنده پس از اشاره مختصرى به برخى از رگه هاى هزاره گرایى در آیین اسلام به بررسى بازتابهاى عینى هزاره گرایى در اعصار جدید مى پردازد.

هزاره گرایى در جهان اسلام
پژوهشگران دریافته اند كه هزاره گرایى تقریبا در همه فرهنگهاى دینى و اجتماعى جهان یافت مى شود. برخى از مسلمانان نیز تصور كرده اند كه قرآن مجید نیز در آیه اى از هزاره گرایى سخن گفته است:

یدبر الامر من السماء ثم یعرج الیه فى یوم كان مقداره الف سنة مما تعدون (1) برخى از مفسران این آیه را مربوط به روز قیامت مى دانند، در حالى كه روز قیامت از نظر قرآن پنجاه هزار سال است. (2) اینك به نشانه هاى از وجود هزاره گرایى در جوامع اسلامى اشاره مى كنیم:

1- مسلمانان از همان آغاز، پایان جهان و فرارسیدن روز داورى را نزدیك مى دانستند. پس از چندى، برخى گفتند كه عمر جهان 6000 سال است و حضرت رسول اكرم، صلى الله علیه وآله، در میانه هزاره ششم برانگیخته شده و عمر اسلام 500 سال خواهد بود. پس از سپرى شدن آن مدت و پایان نیافتن جهان، گفته شد عمر جهان 7000 سال است و حضرت رسول اكرم، صلى الله علیه وآله، در آغاز هزاره هفتم مبعوث شده و عمر اسلام 1000 سال خواهد بود. ارقام دیگرى نیز در زمانهاى گوناگون مطرح شده است. (3) برخى از عارفان فاصله میان رحلت حضرت رسول اكرم، صلى الله علیه وآله، تا 1000 سال پس از آن را «روز محمدى » نامیده اند. (4)

2- بابا طاهر عریان كه در حدود سال 1000 م. (برابر با 391 ق.) به دنیا آمده، مى گوید:
مو آن بحرم كه در ظرف آمدستم چو نقطه بر سر حرف آمدستم به هر الفى الف قدى بر آیه الف قدم كه در الف آمدستم

3- حكیم خاقانى شروانى مى گوید:
گویند كه هر هزار سال از عالم آید به وجود اهل وفایى محرم آمد زین پیش و ما نزاده ز عدم آید پس از این و ما فرو رفته به غم (5)

4- از اواخر قرن نهم هجرى این باور میان گروهى از مسلمانان پیدا شده بود كه بدن حضرت رسول اكرم، صلى الله علیه وآله، تنها 1000 سال در قبر مى ماند و نشانه هاى قیامت و قیام حضرت مهدى، علیه السلام، و ظهور دجال در قرن دهم خواهد بود. جلال الدین سیوطى، دانشمند بزرگ مصر (متوفاى 930 ق.) كه شاهد گسترش این گرایش بوده، نادرستى آن را در رساله اى به نام «الكشف عن مجاوزة هذه الامة الالف » اثبات كرده است (6) .

5- دروزیان لبنان معتقدند كه الحاكم بامرالله، بنیانگذار آن فرقه كه از پادشاهان فاطمى مصر بوده، در سال 411 ق. (1021 م.) بدون اینكه تكمه هاى لباسش باز شود، از میان آنها بیرون آمده و به آسمان رفته است. آنان مى گویند وى 1000 سال پس از صعود خود، یعنى حدود بیست سال دیگر، به زمین باز خواهد گشت.

6- هنگامى كه سال 1000 ق. نزدیك مى شد، مدعیان بى شمارى در كشورهاى اسلامى پیدا شدند. اكبر شاه از پادشاهان مسلمان هندوستان مدعى شد كه عمر اسلام از بعثت حضرت رسول اكرم، صلى الله علیه وآله، تا هزار سال است. وى مى گفت: از آنجا كه بعثت سیزده سال پیش از هجرت بوده، سیزده سال قبل از سال 1000 پایان اسلام است و نوبت به آیین تازه اى مى رسد كه وى آن را اعلام مى كند. اكبر شاه به كمك یكى از دانشمندان عصر خود، با درهم آمیختن چند دین، چیزى به نام «دین الهى » یا «آیین اكبرى » را پدید آورد و آن را بر مردم تحمیل كرد. این مكتب صلح كل (7) را تبلیغ مى كرد و پس از درگذشت اكبر شاه، از رونق افتاد.

7- در سال 1260 ق. هنگامى كه 1000 سال از وفات حضرت امام حسن عسكرى، علیه السلام، گذشته بود، فردى به نام «سید على محمد شیرازى » برخاست و مدعى شد كه باب حضرت امام زمان، علیه السلام، است. او پس از چندى خود را مهدى منتظر خواند و سرانجام ادعاى نبوت كرد. وى مى گفت از سال 260 ق. كه سال درگذشت امام یازدهم است، دوران فترت 1000 ساله اى آغاز شده و اكنون آن دوران پایان یافته و عصر جدیدى فرا رسیده است. همچنین او وجود امام دوازدهم را انكار كرد و گفت خود وى امام دوازدهم است. عبارات عجیب و غریبى را نیز ساخت و آنها را به عنوان وحى به مردم نشان داد. این فرد بابیگرى پدید آورد و فتنه هایى كرد كه در تاریخ ثبت شده است. علماى اسلام وى را دوبار محاكمه كردند. او در نخستین محاكمه، به علت احتمال جنون و نوشتن توبه نامه، تبرئه شد. وى توبه خود را شكست و باز هم آن نغمه ها را ساز كرد و به همین دلیل در محاكمه مجدد به اعدام محكوم گردید و در شهر تبریز به دار آویخته شد. بابیگرى بعدا به بهاییگرى تحول یافت.

8- در سال 1336 ش. كتابى به نام پیشگوییهاى علمى قرآن و اعلام شروع هزاره آخر دنیا نوشته شخصى به نام دكتر سید صادق تقوى در تهران منتشر شد. در این كتاب 200 صفحه اى مى خوانیم كه واپسین هزاره جهان در سال 1331 ق. برابر با 1291 ش. و 1912 م. آغاز شده است.

ششصد و شصت و شش
دومین عدد كتاب مكاشفه یوحنا، عدد666، معروف به «عدد وحش » است كه فكر بشر را به مدت تقریبا دو هزار سال مشغول كرده است: (8)

... و دیدم وحشى از دریا بالا مى آید كه ده شاخ و هفت سر دارد و بر شاخهایش ده افسر و بر سرهایش نامهاى كفر است. و آن وحش را كه دیدم مانند پلنگ بود و پایهایش مثل پاى خرس و دهانش مثل دهان شیر و اژدها قوت خویش و تخت خود و قوت عظیمى به وى داد. و یكى از سرهایش را دیدم كه تا به موت كشته شد و از آن زخم مهلك شفا یافت و تمامى جهان در پى این وحش در حیرت افتادند. و آن اژدها را كه قدرت به وحش داده بود، پرستش كردند و وحش را سجده كرده، گفتند كه كیست مثل وحش و كیست كه با وى مى تواند جنگ كند. و به وى دهانى داده شد كه به كبر و كفر تكلم مى كند و قدرتى به او اعطا شد كه مدت چهل و دو ماه عمل كند. پس دهان خود را به كفر بر خدا گشود تا بر اسم او و خیمه او و سكنه آسمان كفر گوید. و به وى داده شد كه با مقدسین جنگ كند و بر ایشان غلبه یابد و تسلط بر هر قبیله و قوم و زبان و امت بدو عطا شد. و جمیع ساكنان جهان، جز آنانى كه نامهاى ایشان در دفتر حیات بره اى كه از بناى عالم ذبح شده بود مكتوب است، او را خواهند پرستید. اگر كسى گوش دارد بشنود. اگر كسى اسیر نماید به اسیرى رود و اگر كسى به شمشیر قتل كند مى باید او به شمشیر كشته گردد.در اینجاست صبر و ایمان مقدسین. و دیدم وحش دیگرى را كه از زمین بالا مى آید و دو شاخ مثل شاخهاى بره داشت و مانند اژدها تكلم مى نمود. و با تمام قدرت وحش نخست در حضور وى عمل مى كند و زمین و سكنه آن را بر این وا مى دارد كه وحش نخست را كه از زخم مهلك شفا یافت بپرستید. و معجزات عظیمه به عمل مى آورد تا آتش را نیز از آسمان در حضور مردم به زمین فرود آورد. و ساكنان زمین را گمراه مى كند به آن معجزاتى كه به وى داده شد كه آنها را در حضور وحش بنماید و به ساكنان زمین مى گوید كه صورتى را از آن وحش كه بعد از خوردن زخم شمشیر زیست نمود بسازند و به وى داده شد كه آن صورت وحش را روح بخشد تا كه صورت وحش سخن گوید و چنان كند كه هر كه صورت وحش را پرستش نكند، كشته گردد. و همه را از كبیر و صغیر و دولتمند و فقیر و غلام و آزاد بر این وا مى دارد كه بر دست راست یا بر پیشانى خود نشانى گذارند. و اینكه هیچ كس خرید و فروش نتواند كرد جز كسى كه نشان یعنى اسم یا عدد اسم وحش را داشته باشد. در اینجا حكمت است پس هر كه فهم دارد عدد وحش را بشمارد زیرا كه عدد انسان است و عددش ششصد و شصت و شش است. (9)

مفسران مسیحى همواره براى شناسایى وحش كتاب مكاشفه تلاش كرده و افرادى را نشان داده اند كه نرون، قیصر آزاردهنده مسیحیان مناسبترین آنهاست. تركیب عبرى «نرون قسر» (یعنى «نرون قیصر») به حساب ابجد با666 برابر است. برخى از تفسیرهاى دیگر عدد666 در ادامه مقاله خواهد آمد.

در همه پیشگوییهاى مربوط به آخرالزمان خبرهاى وحشتناك و نگران كننده اى وجود دارد. وصف این فتنه ها در هودیت به گونه اى بود كه در گذشته برخى از بزرگان یهود از ترس مقدمات ظهور موعود آخرالزمان، دعا مى كردند خدا ظهور را در عصر آنان قرار ندهد! (10) درمیسحیت گفته مى شود در آخرالزمان هنگامى كه شیطان آزادى مجدد به دست مى آورد، آشوب و ناامنى جهان را فرامى گیرد و ستمكارانى ظاهر مى شوند و جنگهاى خونینى در سراسر جهان درمى گیرد. مسلمانان نیز با استفاده از آیه شریفه:

احسب الناس ان یتركوا ان یقولوا آمنا و هم لا یفتنون (11)

پیوسته نگران فتنه هاى آخرالزمان بوده اند و اصطلاح «فتنه » از آغاز اسلام در عرف مسلمانان بسیار رواج داشته است. در مجموعه هاى حدیثى قدیم جهان اسلام مانند صحیح بخارى كه در قرن سوم هجرى نوشته شده، بخشى به نام «كتاب الفتن » وجود دارد كه از آشوبهاى آخرالزمان سخن مى گوید. این گونه احادیث «ملاحم » نامیده مى شوند. ملاحم جمع «ملحمة » به معناى جنگ است.

هرمجدون (12)
جایى به نام «هرمجدون » به عنوان میدان جنگ آخرالزمان در كتاب مكاشفه 16:16 آمده است. هرمجدون براى مسیحیان بسیار اهمیت پیدا كرده است و كارشناسان حدس مى زنند كه در سال 2000 بیش از ده میلیون گردشگر به مناسبت ورود به هزاره جدید از این مكان دیدار كنند. دولت غاصب فلسطین نیز در آنجا پاركها و هتلهایى ساخته و شرایط را آماده كرده است. بازار گرم هزاره گرایى میان مسیحیان ساده دل، مبالغ هنگفتى را نصیب صهیونسیتها مى كند.

دجال (13)
«دجال » در زبان عربى به معناى «آب طلا» است و به همین علت، افراد بسیار دروغگو كه باطل را حق جلوه مى دهند، «دجال » نامیده مى شوند. دجال ستمكارى است كه در آخرالزمان مردم را گمراه خواهد كرد و در هر سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام مطرح شده است. گاهى افرادى در هر سه جامعه دینى مى گویند: دجال تولد یافته و زنده است. براى مثال گفته مى شود: حضرت رسول اكرم، صلى الله علیه وآله، وى را دید و فرمود این دجال است كه دنیا را پر از آشوب و فتنه مى كند. نگرانى مردم از دجال بدان اندازه بود كه خلیفه دوم هنگام فتح شام، از علماى اهل كتاب درباره دجال پرسید. نام دجال نزد افراد و جوامع دینى پیوسته مطرح بوده است و برخى از كتابها و فیلمها نام «دجال » را بر خود دارند. «دجال » لقب دغلبازى است كه نزد یهودیان «آرمیلوس » و نزد مسلمانان «صائد بن صید» نامیده مى شود. همچنین در اسلام فردى به نام «سفیانى » مطرح است و گاهى شخص او را نشان داده اند!

برخى از فرقه هاى انجیلى (14) تشكیل دولت اسرائیل را نشانه ظهور عیسى مى دانند و معتقدند براى شتاب دادن به ظهور، باید دست صهیونیستها را باز گذاشت. در مقابل این فرقه ها فرقه هایى هستند كه با این افكار مبارزه مى كنند، مانند Understanding (EMEU) Evangelicals for Middle East یعنى «پیروان انجیل براى فهم مساله خاورمیانه » كه در سال 1986 م. بنیانگذارى شده است. نویسنده اى به نام دنالد واگنر كتابى را در ابطال آن افكار نوشته است. (15)

در جستجوى دجال
از گذشته هاى دور برخى از شخصیتهاى دینى و سیاسى جوامع مسیحى، «دجال » معرفى شده اند; مخصوصا پاپها و پادشاهان اروپا هنگامى كه با یكدیگر اختلاف پیدا مى كردند، این عنوان را به یكدیگر نسبت مى دادند. لوتر پس از آن كه در برابر كلیساى كاتولیك قیام كرد و مورد تكفیر پاپ قرار گرفت، دستگاه پاپى را «دجال » نامید.

اینك چند نمونه از نامزدهاى بى شمار عنوان «دجال » یا «وحش نشاندار666»، آتش افروز و دغلبازى كه مجروح مى شود، ولى از خطر مرگ مى رهد:

- ناپلئون و هیتلر، به خاطر جنگ افروزى;

- میخائیل گورباچف، به خاطر نشان ماه گرفتگى كه بر پیشانى دارد;

- هنرى كیسینجر، وزیر خارجه اسبق امریكا كه یك صهیونیست فریبكار است;

- رنالد ریگان، رئیس جمهور امریكا و طراح «جنگ ستارگان » كه نامهاى 6 حرفى او Reagan) (Ronald Wilson نشان دهنده رمز666 است;

- صدام، به سبب گردنكشى و عدم توجه به خواست جامعه جهانى هنگام اشغال كویت;

- پاپ ژان پل دوم، مخصوصا به خاطر زخمى شدن بر اثر سوء قصدى كه به جان وى شد و رفع خطر مرگ از او;

همچنین برخى از تواناییهاى جدید بشر، مانند شكستن هسته اتم، تسخیر فضا، اختراع ماهواره و طراحى شبكه هاى جهانى كامپیوتر نشانه یك تحول جهانى و ظهور دجال به شمار رفته است.

گروهى نیز گفتند نشان «بار كد» بر بسته بندى اجناس همان «دجال » یا «وحش 666» است; زیرا در كتاب مكاشفه مى خوانیم كه آن وحش همه خرید و فروشها را در اختیار مى گیرد. به توصیه این گروه، باركد را باید نابود كرد. اینك عبارت كتاب مكاشفه یوحنا را مجددا مى آوریم:

هیچ كس خرید و فروش نتواند كرد جز كسى كه نشان یعنى اسم یا عدد اسم وحش را داشته باشد. در اینجا حكمت است پس هر كه فهم دارد عدد وحش را بشمارد زیرا كه عدد انسان است و عددش ششصد و شصت و شش است (16)

شور و هیجان سال 1000 و 2000 م.
شور و هیجان انتظار بازگشت حضرت عیسى مسیح، علیه السلام، در حدود سال 1000 م. بالا گرفت. گروهى از مردم زندگى خود را تغییر داده، اموالشان را به فقرا بخشیدند. آنان از هر نظر آماده استقبال از حضرت عیسى، علیه السلام، بودند، ولى سال 1000 م. به آرامى گذشت. دوباره براى سال 1500 م. انتظارى پیش آمد. آن سال نیز بدون هیچ مساله اى پایان یافت.

در آستانه سال 2000 م. نیز دیدیم كه شور و التهاب و اشتیاق در جوامع مسیحى چه غوغایى به پا كرده بود. مسیحیان منتظر، بویژه در ایالات متحده امریكا، فرقه هاى مذهبى عجیب و غریبى درست كرده و به رسوم و آیینهاى شگفت آورى روى آورده بودند. برخى از این فرقه ها براى پیوستن به حضرت عیسى، علیه السلام، خودكشى كردند. فرقه هایى نیز از پیامهاى «بانوى فاتیما» در1917م. الهام گرفتند. رسانه ها نیز مسائل و بحرانهاى این فرقه ها را گزارش مى كردند و طبعا براى فرارسیدن زمان نومیدى و سرخوردگى آنان پس از سال 2000، باید منتظر اخبار اندوهبارى باشیم.

مركز مطالعات هزاره اى (17) درایالات ماساچوست امریكا به پژوهش در این امور پرداخته بود. سایت كامپیوترى این مركز یك ساعت و تقویم الكترونیك كم شونده را به كار گرفته بود كه به سوى ساعت صفر ظهور، یعنى آغاز سال 2000، حركت كرد و نشان داد كه چند روز و چند ساعت و چند دقیقه و چند ثانیه تا آمدن حضرت عیسى مسیح، علیه السلام، باقى مانده است. مانند این ساعتها و تقویمهاى كم شونده، به شكل تابلوهاى بزرگى، در برخى از چهار راههاى شهرهاى بزرگ در كشورهاى مسیحى نیز نصب شده بود.

نتیجه
بازى با اعداد 1000 و666 و پدید آمدن بحران براى شخص حسابگر و جامعه او سابقه اى دراز دارد. آیندگان بدون عبرت گرفتن از اشتباه گذشتگان، همان راه را با قدمهاى استوار مى گیرند و مى روند! چهار سال پیش، هنگامى كه روز6/6/1996 نزدیك مى شد، به علت ردیف شدن سه عدد6، گروه بزرگى از ساده دلان براى پدید آمدن تحول بزرگى در جهان، خود را آماده كرده بودند. برخى افراد نیز عدد666 در عدد3 ضرب كردند و در نتیجه، سال 1998 را سرنوشت ساز دانستند. سال 1999 نیز براى پیشگویان بسیار مهم است، مخصوصا به علت اینكه هرگاه 999 را وارونه كنیم،666 مى شود! اكنون نیز عدد 1000 را بر سال 2000 تطبیق مى دهند!
این بازیها و بحرانهاى مربوط به آن در جوامع مختلف دیده مى شود و نمونه اى از آن در آغاز سال 1400 ق. واقع شد. در آن زمان، كسانى با تسخیر مسجدالحرام، ظهور موعود اسلام را اعلام كردند. درگیرى مسلحانه این گروه با نیروهاى امنیتى دو هفته طول كشید و خرابیهاى بسیارى در آن مكان بسیار مقدس پدید آمد. حضرات ائمه طاهرین، علیهم السلام، از این حسابگریها نكوهش كرده و در مورد «وقت گذارى » براى روز رهایى، هشدار داده و فرموده اند:
كذب الوقاتون.
ما نیز به پیروى از رهبران الهى، موظفیم ساده دلان امت اسلام را آگاه كنیم و آنان را از گرفتار شدن به این توهمات و افتادن در دام پیشگویان حرفه اى برحذر داریم.


پى نوشتها:

1. «خدا امور این جهان را از آسمان به سوى زمین تدبیر مى كند; سپس در روزى به سوى او بالا مى رود كه مقدار آن هزار سال از سالهایى است كه شما مى شمارید.» (سوره سجده، آیه 5)

2. سوره معارج، آیه 4.

3. مدت عمر اسلام در برخى از كتابهاى تفسیر (ذیل آیه سوره سجده) و در آغاز برخى از كتابهاى تاریخ اسلام مانند تاریخ طبرى مطرح شده است.

4. ابن خلدون، المقدمة، (بیروت: 1981)، ص 413.

5. دیوان خاقانى شروانى، به كوشش دكتر سید ضیاءالدین سجادى، (تهران: 1374)، ص 725. خاقانى در مجاورت مسیحیان مى زیسته و قصیده حبسیه وى كه گاهى «ترسائیه » نیز خوانده مى شود، نشان دهنده آگاهى ژرف وى از باورهاى مسیحیان است.

6. این رساله در مجموعه اى به نام «الحاوى للفتاوى » به سال 1995 در مصر به چاپ رسیده است.

7. Pluralism

8. قرآن مجید در سوره نمل، آیه 82 و83، هنگام بحث از رجعت، به «دابة الارض » اشاره مى كند.

9. مكاشفه یوحنا13:1-18

10. انتظار مسیحا در آیین یهود، ص 62.

11. «آیا مردم گمان مى كنند همین كه بگویند: ایمان آوردیم، به حال خود رها مى شوند و آزمایش نخواهند شد.» (سوره عنكبوت، آیه 2)

12. Armageddon

13. Antichrist

14. Evangelicals

15. Donald E. Wagner, Anxious for Armageddon, (Herald press, 1995).

16. مكاشفه یوحنا13:17-18.

17. Center for Millennial Studie(CMS)

سایر مطالب این مجموعه: برنابا حواری گمشدۀ عیسی(ع) 1 »

1 نظر

  • لینک نظر آرش سه شنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۲:۲۴ نوشته شده توسط آرش

    با تشكر از مسئولین سایت موعود

نوشتن نظر