ایران سالخورده

ایران سالخورده

يكشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۵۵
امتیاز این گزینه
(0 آرا)

سالمندي به فرايندهاي آرام و پنهان زيست شناختي اطلاق مي گردد كه با افزایش سن سبب تغييرات مخربي در ساختارهاي بدن شده و موجب كاهش عملكرد آنها مي شود در مورد سن به اوج رسيدن اين فرايندها اختلاف نظر بسياري وجود دارد.  از سال 1999، كميسيون جمعيت و توسعه سازمان ملل شصت سالگي را به عنوان آستانه سالمندي در نظر گرفته است كه هر روز افراد بيشتري در جهان به آن مي رسند.

 

 

منظور از سالمندی جمعیت، افزایش نسبت تعداد افراد 60 ساله و بیشتر به ازای هر 100 نفر جمعیت زیر 15 سال است که به دو دلیل اصلی صورت می گیرد. يكي به دليل کاهش نرخ باروری (متوسط تعداد فرزندان یک خانواده) كه موجب کاهش جمعیت زیر 15 سال می شود و دیگري افزایش متوسط طول عمر و امید به زندگی كه تعداد افراد بالای 60 سال را بیشتر خواهد كرد.
در این بین کشور ما هم در معرض سالمند شدن می باشد. بطوریکه اگر نرخ باروری تا سال 1430 ميزان فعلي وضعيت رشد سالمندي سير صعودي خواهد داشت.
و این بدان معنی است که تا سال 1430، حدود 30% جمعیت را افراد مسن تشکیل خواهند داد.



آینده سالمندی ایران در مقایسه با جهان
طبق آمارهای سازمان ملل در سال 2012، کشور ایران در سال 2050 میلادی (1430 شمسی) جزء پیرترین کشورها و از میانگین سنی جهان، آسیا، آمریکا، کانادا، آمریکای لاتین و رژیم صهیونیستی هم پیرتر خواهد بود. این در حالیست که در زمان انتشار این آمار (2012) ، کشور ما با نسبت سالمندی 8% جزء جوانترین کشورها بوده است.
از آنجا كه در جامعه‌ي سالمند نسبت افراد در سن باروري به شدت كاهش مي‌يابد به‌طوري كه ديگر نمی‌تواند كاهش جمعيت ناشي از مرگ و ميرهاي جامعه را جبران نمايد اين موضوع علاوه بر کاهش جمعیت با ایجاد يك دور معيوب،  سبب كاهش بيشتر نسبت متولدين و تشديد مشكل سالخوردگي در جامعه شده و تحديد نسل را دچار ضعف شديد مي‌نمايد.
پیامدهای سالمندی جمعیت   
تامین اجتماعی و بیمه بازنشستگی
از پیامدهای منفی سالمندی جمعیت، افزایش بار تکفل جامعه می باشد. ازدياد انبوه بازنشستگاني كه سهم توليدي آنها تقريباً صفر است فشارهاي اقتصادي زيادي به دولت وارد ميكند زيرا نسبت سالخوردگان به جمعیت در سنین کار افزایش خواهد یافت و از سویی، شمار افراد مستمری بگیر بازنشسته و از سوی دیگر شمار افراد سالمند نیازمند به حمایت بالا خواهد رفت. این دو عامل موجب خواهد شد که بار مالی صندوق های بیمه بازنشستگي افزایش یافته و به احتمال زیاد موجب بروز بحران های مالی شود. به عبارت دیگر درحاليكه میزان نیروی کاردرسالهای آینده کاهش می یابد،تعداد مستمري بگيران روند افزايشي خواهد داشت كه اين مسئله از يكسو موجب كاهش منابع دريافتي صندوق (حق بيمهها) و از سوي ديگر موجب افزايش مصارف صندوق میگردد. این امر ممکن است اتخاذ راهکارهایی مانند افزایش سن بازنشستگی و یاکاهش میزان بیمه بازنشستگی را ضروری سازد و به دنبال آن نارضایتی بیمه شدگان و مشکلات و بحران های  اجتماعی و سیاسی را موجب شود

اقتصاد
با سالمند شدن جمعیت به علت کاهش تعداد متوسط فرزندان خانواده‌ها، كشور با یکی از مهم ترین پیامدهای منفی اقتصادی یعنی کاهش نیروی کار که از آن به عنوان جمعیت فعال یاد می شود، روبرو خواهد شد. در نتیجه از شمار مالیات دهندگان در سطح کلان  و حق بیمه پردازها در سطح خرد کاسته میشود و  موجب کاهش درآمد دولت و همچنين درآمد صندوقهای بیمه به ویژه سازمان تامین اجتماعی خواهد شد. از طرف دیگر کاهش نیروی کار و افزایش افراد مصرف کننده، کاهش تولید ناخالص داخلی را موجب می‌شود و آنگاه اثرات منفی بسیاری به دنبال خواهد داشت که از جمله میتوان کاهش صادرات محصولات صنعتی، افزایش واردات، کاهش ذخایر ارزی و در نتیجه افزایش بدهیهای خارجی را پیشبینی کرد.

بهداشت، درمان و نگهداری
بخش بزرگي از فشارهای سالخوردگی جمعیت مربوط به هزينههايي است كه جامعه بايد براي حفظ سلامتي سالمندان صرف كند محققين ايراني با توجه به تجارب كشورهاي ديگر در زمينه هزينه هاي سالمندي در مورد افزايش تصاعدي اين هزينه ها در ايران هشدار داده اند. افزايش اين هزینه سرباري از آن جهت وضعيت وخيمتري مي يابد كه جمعيت فعالانگيزه كمتري براي نگاهداري ازسالمندان دارند و مخارج درماني سالمندان بالاتر از كودكان است. باید در نظر داشت که شکاف نسلی و گسست فرهنگی هم به این موضوع دامن میزند.
از آنجا كه نسل جوان وظيفه حمايت نسل سالمند را برعهده دارد، عدم تعادل ايجاد شده در سالهاي آتي بايد يكي از بزرگترين نگرانيهاي سياستگذاران و دولتمردان باشد. در شرایط فعلی با وجود اینکه هر پدر و مادر پیری از نسل گذشته معمولاً تعداد 4 تا 6 فرزند دارند، به سختی مورد حمایت و مراقبت قرار می گیرند. حال باید تصور کرد که والدین در خانواده هایی که یک یا دو فرزند دارند در سالهای آینده چگونه تحت حمایت قرار خواهند گرفت؟ علاوه بر اين، با افزايش تعداد سالمندان، ميزان هزينههاي درماني و تامين اجتماعي نيز افزايش مي يابد كه مضاف بر محدوديتهاي منابع ميباشد. يافته ها نشان مي دهند در مورد مراكز، تا سال 1430 به سه برابر تختهاي بيمارستاني، پنج برابر مراكز فيزيوتراپي و چهار برابر آزمايشگاههاي موجود در ايران، نياز خواهد بود. از طرفی تا آن سال ايران به تربيت ساليانه چند صد متخصص طب سالمندي، هزاران ميليارد ريال براي درمان فقط سالمندان ديابتي و بخشي بزرگ از بودجه جاري براي آموزشهای پيشگيرانه نياز خواهد داشت.
اجتماعی
وقتی درصد افراد مسن در جامعه ای افزایش یابد به موازات آن علاقه به محافظه کاری بیشتر و نوعی وابستگی به سنتهای اجتماعی پیدا می شود. پیدایش محافظه کاری و مقاومت در برابر تغییرات، موجب درجا زدن و عقب ماندگی میشود. همچنین ریسک پذیری در چنین سنینی کاهش یافته و ما با جامعه ای که در ابداع و پذیرش نوآوری و اصلاحات، از خود ضعف نشان میدهد روبرو خواهیم شد. نباید فراموش کنیم که رشد علمی و نوآوریها و موفقیتهای امروز کشورمان در عرصة دانش و ورزش و تولید به دلیل کثرت نسل فعلی جوان است و با کاهش نسبت جوانان، تداوم این توفیقات بعید خواهد بود.  همچنین سالمندان دارای انتظارات خاص خود هستند که از آن جمله می توان به ارزش دادن به جایگاه و منزلت آنها، ارج نهادن به تجربیاتشان، فراموش نشدن و توقع عشق و تعلق خاطر به آنها در قبال یک عمر زحماتشان اشاره کرد که حتی در صورت تأمین نیازهای اقتصادی، همچنان باقی است و باید مورد توجه جدی در ساختارهای جدید اجتماعی قرار گیرد.

کشاورزی
بدیهی است که برای گسترش و توسعه بخش کشاورزی، به عنوان یکی از محورهای توسعه اقتصادی و اجتماعی، در کشور ما  به مجموعه ای از نیروهای خلاق، آموزش پذیر، ریسک پذیر، پویا، شاداب و ... نیاز است. این ویژگی ها نیز اغلب در جوانان بسیار بیشتر از سالمندان وجود دارد. شاغلان در  بخش کشاورزی در سالهای اخیر به طور قابل ملاحظهای به سالخوردگی گراییده‌اند.  مهاجرت روستا به شهر از مهمترین دلایل سالخوردگی شاغلان بخش کشاورزی در کنار کاهش نرخ باروری است و درصد اشتغال جوانان در این بخش بسیار پایین میباشد مهمترین نتایجی که سالخوردگی جمعیت بخش کشاورزی به دنبال خواهد داشت عبارت است از: کاهش بهره وری، به خطر افتادن امنیت غذایی، وابستگی کشور به مواد غذایی و نیاز به واردات این مواد از خارج، عدم پذیرش نوآوری و فناوری نوین، نداشتن خلاقیت و ... .

امنیت
جمعیت یک کشور با قدرت دفاعی و امنیت آن کشور در ارتباط است. هرچند به دلیل پیشرفت¬هایی که در زمینه تولید ابزار و ادوات جنگی به وجود آمده، توجه به ساختار جمعیت در موضوع امنیت ملی به نسبت سال¬های گذشته کم¬رنگ¬تر شده است، ولی همچنان این موضوع -به خصوص برای کشور ما که دارای موقعیت خاص سیاسی است- اهمیت بالایی دارد.
به عبارت دیگر، جمعیت و ساختار آن به عنوان یکی از مهم¬ترین شاخصه¬های قدرت ملی به حساب می¬آید، زیرا پوشش مرزهای جغرافیایی نیازمند نیروهای جوان است و پیری جمعیت تهدیدی جدی برای امنیت کشور محسوب می¬شود. امروزه در جنگ¬های مدرن تعداد افراد جمعیت کشور نه تنها از جنبه تولید نیروی نظامی متشکل و فعال مهم است، بلکه به عنوان پشتیبان نیروهای نظامی و تکیه¬گاه قدرتمند ارتش ملی در دفاع از خانه و کاشانه، تجهیز ارتش و تغذیه آن و بسیج ملت اهمیت فوق-العاده¬ای دارد.

نوشتن نظر

طرح روز

جستجو

جدیدترین نظرات

اوقات شرعی