پژوهشی در موسیقی واثرات آن (2)
موقعیت شما: موعود»مهدویت و آخرالزمان»جهان در آخرالزّمان»پژوهشی در موسیقی واثرات آن (2)

پژوهشی در موسیقی واثرات آن (2)

شنبه ۰۲ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۲۰:۴۰
امتیاز این گزینه
(20 آرا)

درمقابل همۀ این حرف هایی که زده شد و همۀ مضرّاتی که برای موسیقی گفته شد عده ای نیزادّعا می کنند که موسیقی در درمان بسیاری از بیماری ها کاربرد دارد والبتّه امروزه یکی از بحث های مهم، همین بحث درمان، بوسیله موسیقی است که اصطلاحا ًبه آن موسیقی درمانی گفته می شود. و یا گفته می شود که پخش موسیقی در گاو داری ها بر روی شیر دهی گاوها تأثیر داشته و مقدار شیردهی آنان را افزایش داده است و از این قبیل مسائل.

 

 

اثرات جسمانی و مادی موسیقی :

همان گونه که گفتیم در این باب ، اثرات موسیقی را ازجنبۀ فیزیکی و جسمانی نیز بررسی خواهیم کرد ولی برای این که بتوانیم زیان های جسمی موسیقی را بیان کنیم ابتدا به مقدمه ای باید اشاره کنیم:دربدن انسان، یک سلسله اعصاب وجود دارد که به آن، سلسله اعصاب نباتی می گویند. سلسله اعصاب نباتی به دو دسته تقسیم می شوند : 1ـ اعصاب سمپاتیک. 2ـ اعصاب پاراسمپاتیک.اعصاب سمپاتیک وظیفه اش تنگ کردن مردمک چشم، جلوگیری ازترشح ، بالا بردن فشارخون، تنگ کردن ضربان قلب و... می باشد و باعث می شود که انسان در کارهای زندگی بیدار و در امور،کوشا و فعّال باشد.اعصاب پاراسمپاتیک برعکس اعصاب سمپاتیک عمل می کند . ارمغان آن برای انسان، رخوت وسستی و بی حالی،خواب، غفلت، سهو و نسیان و اندوه حزن و بیهوشی است و وظیفه اش انقباض عضلات صاف ، ایجاد ترشح ، تقلیل فشارخون، تنگ کردن مردمک چشم وکند کردن ضربان قلب و... می باشد(28)بدیهی است وقتی از خارج تحریکاتی روی اعصاب شروع می شود اعصاب سمپاتیک وپاراسمپاتیک به میزان تحریکات خارجی تعادل خود را از دست داده پائین یا بالا می روند. ازجلمه تحریکات خارجی که منجر به عدم تعادل بین اعصاب سمپاتیک وپاراسمپاتیک می شود ارتعاشات موسیقی است که باعث اثراتی دربدن می شود که ما به گوشه ای ازآن ها اشاره خواهیم کرد:

1ـ ضعف اعصاب:

ازبین رفتن تعادل بدن که منوط به مختل شدن تعادل وتوازن بین دوسیستم اعصاب سمپاتیک وپاراسمپاتیک است منجر به پدیدآمدن ضعف اعصاب می شود.دکتر «آرنولدفریدمانی» پزشک بیمارستان نیویورک ورئیس کلینیک سردرد، باکمک دستگاههای الکترونی تعیین امواج مغز وتجربیاتی که بدست آورده ثابت کرده که یکی از عوامل مهم خستگیهای روحی وفکری وسردردهای عصبی،گوش دادن به موسیقی رادیو است مخصوصاً برای کسانی که به موسیقی آن دقّت وتوجّه می کنند(29)شورای ملّی تحقیقات کانادا هم نتایجی از تحقیقات خود اعلام کرده که قابل توجّه است : صدای موسیقی ، هر قدر هم که ضعیف باشد ، آشفتگی فوق العاده شدیدی در کار مغز ایجاد می کند ، صدای ملایم موسیقی حتّی درموقع خواب دشمن سلامت است.خطرناک ترین و بدترین عذاب برای کسی که به خواب رفته است،صدای آهستۀ موسیقی درحال پخش است(30)

2ـ عمرکوتاه:

گفته می شود عمر متوسّط انسان، حدود 120سال می باشد ولی علل وعوامل مختلفی درکاهش یا افزایش این مقدار مؤثر است . عواملی چون تغذیه،تفریح ،خنده،گناه و...امام صادق (ع ) می فرمایند: «بَیتُ الغِنا لا تؤمنُ فیهِ الفَجیعۀُ وَ لاتُجابُ فیه الدَّعوَۀُ وَلایَدخُلُهُ المَلَکُ(31).«خانه ای که در آن غنا باشد، از مرگ و مصیبت دردناک ایمن نیست و دعا در آن به اجابت نمی رسد و فرشتگان وارد آن نمی شوند».طبق یافته های دانشمندان نیز از جملۀ عوامل کاهش طول عمر انسان، سرو صداها و صدای موسیقی می باشد به طوری که اکثرموسیقی دان ها به نصف عمر طبیعی هم نرسیده اند و بعضاً با عوارض و مرگ ناگهانی از دنیا رفته اند، حتّی در قرون قبل هم که مردم از این آلودگی ها به دور بوده ودارای عمرهای طولانی بوده اند، کار گزاران موسیقی ازعمرطبیعی محروم بوده اند. آمارهایی که در این زمینه اعلام شده است مؤیّد این مطلب است که نوع موسیقی دانان، دارای عمرهای کوتاهی بوده اند و ما دراین نوشتار به جهت اختصار ، فقط به ذکر نام برخی از این موسیقی دانان بسنده می کنیم تا فقط شواهدی بر این مطالب ذکر شده، ارائه شده باشد و عزیزان را جهت اطّلاعات بیشتر به کتب مربوطه(32) ارجاع می دهیم.تذکر: الف ـ البتّه ممکن است ازموسیقی دانان کسانی هم باشندکه عمرآنها بیش از اینها بوده باشد ولی در اینموردآن چه راکه غالب بوده درجدول، بیان کرده ایم.
ب ـ ممکن است علّت مرگ همۀ افراد ذکر شده ، صرفاً موسیقی نبوده و علل دیگری نیز دخیل باشد ولی آن چه مسلّم است یکی از عوامل آن را می توان موسیقی ذکرکرد.

نام

تاریخ تولد

تاریخ مرگ

مدت عمر

ملیّت

لئونارد  دولئو

1694

1744

50 سال

ایتالیایی

پرگولوزی

1710

1736

26 سال

ایتالیایی

هرولد

1791

1833

43 سال

فرانسوی

ژرژبیژه

1838

1875

37 سال

فرانسوی

مندلسن

1809

1847

38 سال

آلمانی

بتهون

1770

1826

56 سال

آلمانی

اسکریابین

1872

1915

43 سال

روسی

ایوانویچ گلینکا

1804

1857

53 سال

روسی

مک داول

1861

1908

47 سال

آمریکایی

جان فیلد

1782

1837

55 سال

آمریکایی

توماس مورله

1557

1602

45 سال

انگلیسی

هنری پرسل

1658

1695

37 سال

انگلیسی

حبیب الله بدیعی

1312

1371

59 سال

ایرانی

در ضمن، این اسامی از کتاب تأثیر موسیقی بر اعصاب وروان، استخراج شده است.

3 ـ گرایش به مواد مخدّر:

بسیاری ازموسیقی دانان به علّت عارض شدن ضعف اعصاب گرایش به مواد مخدّر پیدا کرده تا شاید درمانی برای این بیماری پیداکنند. مواد مخدّر در نگاه اول مسکّن خوبی برای اعصاب وروان است لذا غافل از مضرّات زیاد آن ،به آن روی آورده و در دام آن گرفتار می آیندکه البتّه خود مواد مخدّر نیز درکاهش قوۀ بینایی نقش دارد و مضرّات مواد مخدّر ، خود فصل جداگانه ای می طلبدکه از گنجایش بحث خارج است.

4 ـ ضعف چشم:

از جمله حسّاسترین اعضای بدن چشم ها وگوش ها هستند. حرکت چشم ها توسط اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک انجام می شود وگفته شدکه بوسیله ارتعاشات موسیقی تعادل این سیستم به هم می ریزد و موجب ضعف اعصاب می شود ، ادامه این عملکرد موجب تأثیرات عمیق دراین اعضای حسّاس و در نتیجه با عث ضعف چشم و حتّی کوری می شود.

5 ـ فشارخون :

یکی دیگر از عوارض موسیقی پیدایش بیماری فشار خون است که البتّه این هم عوامل مختلفی دارد و موسیقی یکی ازآن عوامل است. این مسئله را پزشکان با بررسی های خود دریافته اند و به کسانی که با موسیقی و سروصدای زیاد در ارتباط اند در مورد عوارض آن هشدار داده اند. دکتر «گورلدواین» پس از مطالعات زیاد به این نتیجه رسید که رادیو، علّت اساسی فشارخون به شمار می رود و برای اطمینان از این موضوع بازوبند فشار خون را به خود بست و این نتیجه بدست آمدکه هرقدر انسان از یک قطعۀ موسیقی بدش بیاید، همان اندازه فشار خون او بالا می رود ، دکتر «واین» از تغییر فشار خون در اثر شنیدن چند قطعۀ موسیقی درتعجّب بود و بالأخره برای این که دچار خطر رادیو نشود رادیو را خاموش کرد.از همه مهمتر مشاهده حالات روانی خود موسیقی دانان است که بزرگترین نمایش تجربیات و آزمایش های علمی و عملی است که زیان موسیقی را در این قسمت برای ما تشریح می کند ، زیرا آنها به تدریج ،گرفتار اختلالات عصبی و حسّاسیّت های بی جا شده و در نتیجه، اغلب دچار انقباض عروق و فشارخون و سکته های مغزی گردیده و حتّی بعضی ها در هنگام نواختن موسیقی، فشار خون آنها بالارفته ودر اثر سکتۀ ناگهانی جان
خود را فدای تحریکات و ارتعاشات موسیقی کرده اند. آیا همین سکته های نوازندگان، در هنگام اجرای برنامه های موسیقی؛ خود ،دلیل بارز دیگری نیست ، مبنی براین که موسیقی تا چه اندازه در ایجاد فشار خون مدخلیّت دارد؟(339این ها بخشی از مضرّات موسیقی بود، چراکه موسیقی، مضرّات دیگری را نیز به همراه دارد، ازجمله: مشکلاتمغزی ، مشکلات قلبی ، تهییج و...که به جهت جلوگیری ازاطالۀ کلام به همین مقدار بسنده و از توضیحات بیشترخودداری می نماییم.

موسیقی وکمال انسان

برخی برای توجیه استماع موسیقی آن را برای بدست آوردن حال و مقام ،مفید دانسته و می گویند : چه مانعیداردکه برای رهروان حق وحقیقت در ابتدای کار، موسیقی و سماع برای تحصیل حال تجویز شود؟پاسخ :کدامین منطق واقع بینانه می گویدکه تعلیم و تربیت هایی که به وسیلۀ عمل خارجی وگفتار صحیح و روشن صورت می گیرد،حذف شود و به وسیلۀ موسیقی وسماع که فاقد محتوا بوده وتنها باشکل خوشایندش خیالات راتحریک می کند،تحوّل واقعی در انسان به وجود آورده شود؟ اگرشما برای اشخاص احمق و کسانی که از نیروی اندیشه وتعقّل محرومند،صدهاهزار آهنگ پرمعنی وزیبا بنوازید ،چه تأثیر مثبت در آنان ایجاد خواهد کرد؟درنتیجه برای به ثمررسیدن تعلیم وتربیت مجبورهستیم قوای دفاعی وخودِروان راتقویت کنیم ،نه خیالات وتجسمیّات ونا هشیاریهای تصنّعی را....بهترین دلیل این مدّعا(که هر اندازه موسیقی، آدمیان را به خود مشغول بدارد، ازحالات روحانی وملکوتی خالص آنان می کاهد) وضع روانی اکثریت قریب به اتفاق مردم دوران معاصر ماست که به جهت گسترش موسیقی در شرق و غرب ،حتّی متأسّفانه درهمۀ کشورهای اسلامی یک حالت لذّت گرایی وتأثیر پذیری از موسیقی ، روان آنان را فرا گرفته و از وجد و هیجانات و شهودهای عالی ملکوتی والهی آنان به طور وحشتناک کاسته است.(34)همچنین اگر قرار بود که موسیقی ، عاملی در تکامل انسان باشد و وسیله ای برای رسیدن به مقامات الهی باشد بدون شک ، رهبران ما یعنی معصومین (علیهم السّلام) این مطلب را برای پیروان خویش بیان می فرمودند و از بیان این مسئله فرو گذار نمی کردند چرا که آنان برای رساندن انسان ها به کمال حقیقی خویش آمده اند و اگر چیزی راکه باعث رسیدن انسان به کمال است ذکر نکرده باشند نقض غرض خواهد بود. لذا نمی توان این حرف را پذیرفت.
مسئلۀ دیگراین است ؛که درست است موسیقی یک هنر است ولی ازطرف دیگر، فقط یک محرّک برای روح و روان انسان است . به عبارت دیگر موسیقی چیزی را به انسان نمی دهد وآن حالات مختلفی را که برای موسیقی گفته شد به او اعطا نمی کند بلکه صرفاً یک محرّکی است که آن حالاتی را که در انسان ها وجود دارد تحریک می کند و بر می انگیزد.پس موسیقی دارای دو جنبه است:1ـ جنبۀ شکل روانی آن. 2ـ جنبۀ محتوایی آن.و امّا شکل روانی موسیقی ،آن تأثیری است که انسان در درون خود ، با شنیدن موسیقی احساس می کند.

امّا محتوای موسیقی چیست؟

وقتی که آهنگ حماسه ای نواخته می شود، آیا این آهنگِ حماسه ای مانند مارش، در درون خود چیزی که واقعیت داشته باشد به من می دهد یا مانند کلمات یا عدوات قراردادی تأثیری در من به وجود می آوردکه حالت حماسه ایِ مرا می جوشاند؟ من می جوشم ، نه این که محتوای موسیقی این حالت را در من به وجود می آورد، بلکه عامل محرّک احساسات و هیجانات من عبارت است از واحدهای مربوط به آن حماسه که در محیط زندگی ام چه از سرگذشت خود و چه از تاریخ ملّت و قومی که جزئی ازآن هستم ،به وجودآمده است ، یا تاریخ ملّت خود.پس موسیقی محتوایش حماسه و محبّت و عشق و اندوه نیست ، بلکه این عناصر رسوب یافته دردرون من است که با ورود امواج موسیقی در درونم می جوشد و تحریک می شوم. این است معنای آن که می گوید موسیقی شکل دارد ولی محتوا ندارد یا محتوا وشکل درموسیقی یکی بیش نیست .(35)
فصل چهارم : نظرعلمای اسلام و دانشمندان غرب راجع به آثارموسیقی:
حال که با اثرات موسیقی برجسم و روان انسان آشنا شدید ، سراغ دانشمندان غرب و علمای اسلام خواهیم رفت تا نظرات آنها را نیز راجع به موسیقی بدانیم.« امام خمینی(ره) »: « از جمله چیزهایی که مغز جوان ها را تخدیر می کند، موسیقی است ... موسیقی، انسان را از جدّیت بیرون می برد. یک جوان که عادت کرده روزی چند ساعت را با موسیقی سروکار داشته باشد، یک جوانی که اکثر اوقاتش را پای موسیقی بنشیند ... از مسایل زندگی و از مسایل جدّی به کلّی غافل می شود عادت می کند همان طورکه به مواد مخدّر عادت می کند...موسیقی با تریاک فرقی ندارد، تریاک یک جور خلسه می آورد و این یک جور خلسه می آورد... نباید دستگاه تلویزیون، جوری باشد که 10 ساعت موسیقی بخواند....این عذر نیست که اگر موسیقی نباشد در رادیو، آنها می روند از جای دیگری موسیقی می گیرند حال اگر از جای دیگر می گیرند، ما باید به آنها موسیقی بدهیم؟...جوانی که به موسیقی عادت کرد دیگر نمی تواند کار انجام دهد ، دیگرنمی تواند قاطع باشد». (36)
« امام خامنه ای(حفظه الله) »:« به نظرم می رسد که موسیقی می تواند گمراه کننده باشد، می تواند انسان را به شهوات دچار کند ، می تواند انسان را غرق در ابتذال و فساد و پستی کند ؛ می تواند هم این نباشد و می تواند عکس این باشد . مرز حلال وحرام اینجاست».(37)
« علّامه جعفری(ره) »: «عمدۀ جذّابیّت و لذّت موسیقی و انبساط آوردن آن ، معلول سلب هشیاری به واقعیتهای درون ذات و برون ذات و هم چنین سلب اختیار است...در حالی که موسیقی ها حتّی روحانی ترین آنها با دو حقیقت مزبور (هشیاری واختیار) سازگار نیست و این اصل را همۀ ما می دانیم که هیچ حرکت ناهشیارانه و جبری نمی تواند تکاملی باشد، اگر چه با نظر به عوامل گوناگون ، دارای لذّت و جذّابیّت بوده باشد . جنبۀ تخدیری موسیقی را نیز می توان در نظر گرفت ، لذا اگر درحال جذبۀ موسیقی، ذکر الله اکبر را به زبان بیاوریم ، هیجان وتأثّر از موسیقی مانع ازآن خواهد بودکه ما معنای آن ذکر مقدّس را به طور معیّن و مستقیم درک کنیم و با همۀ قوای مغزی وروانی متوجّۀ آن باشیم».(38)
«ناپلئون هیل» (نویسندۀ آمریکایی) : «ده چیز است که باعث هیجان و تحریک مغز می شود این وسائل ده گانه که مغز انسان را به هیجان و فعّالیّت وادار نموده و نوسانات آن را به اعلا درجه می رساند عبارتند از:
1ـ اشتیاق وعلاقۀ جنسی 2ـ ... 3 ـ ... 4ـ موسیقی 5 ـ ...»(39)
پروفسور«ولف آدلر»( استاد دانشگاه کلمبیا) : « بهترین و دلکش ترین نواهای موسیقی، شوم ترین آثار را روی سلسله اعصاب می گذارد....موسیقی علاوه براین که سلسله اعصاب ما را در اثر جلب دقّت خارج از حدّ طبیعی آن سخت خسته می کند، عمل ارتعاش صوتی که در موسیقی انجام می شود تولید عرقی خارج از حدّ طبیعی در پوست ایجاد می نماید که بسیار زیان بخش است و ممکن است مبدأ امراض دیگری قرارگیرد»(40)
«هگل» (فیلسوف شهیر فرانسوی) می گوید: «ادبیات عالی ترین هنرها، و موسیقی پست ترین هنرهاست زیرا اولی بیش از همه با فکر و معنا سر وکار دارد و موسیقی با حقیقت و معنا سر وکار ندارد».(41)

فصل پنجم : موسیقی درمانی

درمقابل همۀ این حرف هایی که زده شد و همۀ مضرّاتی که برای موسیقی گفته شد عده ای نیزادّعا می کنند که موسیقی در درمان بسیاری از بیماری ها کاربرد دارد والبتّه امروزه یکی از بحث های مهم، همین بحث درمان، بوسیله موسیقی است که اصطلاحا ًبه آن موسیقی درمانی گفته می شود. و یا گفته می شود که پخش موسیقی در گاو داری ها بر روی شیر دهی گاوها تأثیر داشته و مقدار شیردهی آنان را افزایش داده است و از این قبیل مسائل.دراین موردتوجه به چند نکته لازم می باشد: اولاًباید دیدکه این ادعاهای مطرح شده تا چه حد صحّت وسقم دارد وتاچه حد از جنبه های تبلیغاتی برخوردار است.ثانیاً بسیاری از روانپزشکان معترف اند به این که نتیجۀ درمان با موسیقی بسیارضعیف است چنان که «اسکریل» در این زمینه می گوید: «من اقرارمی کنم که عدم موفّقیّت هایی در زمینۀ درمان با موسیقی وجود دارد ولی باید در ضمن، اثرتسکین دهنده و مشغول کنندۀ آن را نیز درنظرداشت(42)». ثالثا ًباید نسبت بین کسانی راکه بوسیلۀ موسیقی درمان شده اند وکسانی که از این طریق دچار بیماری های روحی شده اند سنجید و مقایسه کرد و دیدآمار کدام یک بیشتر است. در این صورت با مشاهدۀ آمار زیاد بیماران خواهیم دید که آمارشان قابل مقایسه نیست . در ضمن ، برفرض تأثیر مناسب داشتن، یا این گونه است که آن موسیقی ، موسیقی طبیعی است یا موسیقی هنری است که انسان براستماع آن مجاز باشد ، نه هرموسیقی. و این گونه موسیقی ها نیز نه برای هر شخصی بلکه برای یک عدۀ خاصّی که پزشک متعهّدی برای اوتجویز کرده باشد مفید خواهد بود. لذا این گونه نیست که هر شخصی بتواند هر نوعی از موسیقی را که خواست به این بهانه گوش دهد. همچنین شاید بیماری هایی از این طریق درمان شود ولی ما فقط ظاهر قضیّه را می بینیم و مضرّات آن را نمی بینیم. مثل درمان، با قرص ها که ظاهراً بیماری، بواسطۀ آن رفع می شود ولی در واقع، یک عارضۀ دیگری پیدا می شودکه شاید در کوتاه مدت ، متوجۀ آن نشویم ولی در دراز مدت اثر خود را بگذارد .کارکرد موسیقی در درمان نیز محدودۀ خاصّ زمانی و کاربردی دارد و استفاده بلند مدت و بی پروای آهنگهای مختلف، بویژه آهنگ ها ی پرتنش، مورد تجویز هیچ درمانگری نیست.در مورد موسیقی و افزایش شیر گاو هم باید گفت :همان دانشمندانی که افزایش شیر گاو را براثر موسیقی اثبات کرده اند بعدها پائین بودن کیفیّت آن شیر وشیری را که غیر طبیعی دوشیده شود اثبات کرده اند.(43) هم چنین عمرگاوها پائین تر آمده است.درنهایت می توان گفت : ممکن است موسیقی دارای اثرات مثبتی برای انسان باشد ولی آیا باید فقط به اثرات مثبت آن نگاه کرد؟در مورد شراب هم قرآن ، فرموده : منافعی برای مردم دارد(44)و شاید هم حتّی در برخی مراکز، تجویز شود ولی قرآن در ادامه می فرمایدکه ضرر وگناهش بزرگتر از نفعش هست . لذا هرآن چه را اگر چه دارای منافعی نیز باشد نمی توان مطلقاً مفید دانست و باید جنبه های دیگر آن را نیز در نظرگرفت. و بالأخره این که نمی توان منکر تأثیر موسیقی و حتّی لذّت موسیقی شد و این مسئله، حل شده است ولی بحث اصلی راجع به آن دسته ازموسیقی هایی بود که هم ازنگاه شرع وهم ازنگاه دانشمندان مذمّت شده بود که در اثر تخریبی چنین موسیقی جای تردید نیست وعمدۀ مضرّاتی هم که گفته شد به همین قسم از موسیقی بر می گردد.یک نکته نیز حائز اهمیّت می باشد وآن این که اگرچه در این مقاله از زاویۀ فقهی کمتر به این مسئله توجّه شد ولی باید دانست که آن چه راکه شرع از آن نهی کرده حتّی اگر از لحاظ علم تجربی عکس آن اثبات شود نباید فریب خورد و امرشرع را غیرعلمی قلمدادکرد بلکه باید تابع محض دستورات الهی بود حال علم ،آن را اثبات کند یا نه. و اما در مورد دیگرموسیقی ها همان طورکه ملاحظه شد عدّه ای این گونه موسیقی را نیز ردکردند ولی درمقابل، عدّه ای نیز به چنین موسیقی خرده نگرفته و حتّی برخی از آن استقبال کرده اند.

نتیجه گیری

واقعیّت این است که اظهارنظردر مورد استفاده ازموسیقی ،کارهرکسی نیست و باید به متخصّص آن در این باب رجوع کرد ولیکن آنچه ازگفتار بزرگان با وجود اختلافات دراین مسئله می توان به دست آورد این است که می توان از موسیقی در مسیر صحیح آن استفاده کرد وآن را به طور مطلق طرد نکرد. ازطرفی درکلام رهبرمعظّم انقلاب ازموسیقی به عنوان هنری که تلفیقی ازدانش، اندیشه و فطرت خدادادی استتعبیر می شود و پایۀ آن پایۀ الهی دانسته می شود.(45) لذا می توان از این هنر برخاسته از فطرت خدادادی استفادۀ بهینه کرد. ازطرف دیگر، امروزه دنیای غرب و استعمارگر از این هنر متعالی درراستای اهداف سوء خود، استفادۀ ابزاری زیادی کرده و برای پیاده کردن اهداف شوم خود از این راه به عنوان یکی ازمؤثّرترین راه ها برای تأثیرگذاری بر روی جوانان بهره های فراوانی برده است و تا حدود بسیارزیادی نیز از آن نتیجه گرفته ولیکن متاسفأنه درکشورهای درحال توسعه وکشورهای شرق این مسئله مورد غفلت قرار گرفته وآنها فقط به عنوان بازیگر برای کارگردانان اصلی ایفای نقش می کنند و در واقع آنان پذیرندۀ آن چیزهایی هستند که به آنها القا و قالب می شود وازخودشان در ین زمینه ها تولیداتی ندارند. لذا این گونه کشورها نیز می توانند با استفادۀ مطلوب از این هنر وتولید موسیقی های مناسب و دارای محتوا از آن به عنوان یکی از راه های انتقال مفاهیم و فرهنگ خود استفاده کنند. چه این که به لحاظ علمی، صوت و موسیقی نوعی موج است و موج نیز یکی از راه‌های انتقال انرژی شناخته شده است که البتّه در رابطه با انتقال انرژی واستفاده از این روش بحث گسترده ای نیاز است و از حوصلۀ بحث، خارج است. به هرحال بحث موسیقی از دورترین زمان ها مطرح بوده است . دردوران پیامبران و بعد از آن دوره ، در دوران ائمّه(علیهم السّلام) وتا به امروز ادامه داشته است و این گونه نیست که یک بحث تازه مطرح شده باشد.در این باب، اقوال زیادی نیز مطرح است که در این مقاله سعی شد در حدّ وسع ، به این بحث پرداخته شود و از مطرح نمودن جنبه های دیگر موسیقی به دلیل عدم گنجایش این نوشتار صرفنظر شد . امید است خداوند متعال، ما را عالم وعامل به وظایف قرار دهد.

 

منبع: راسخون

 

پی‌نوشت‌ها:

28.نگاهی به موسیقی ، ص36.
29. سلامتی وطول عمر دراحکام اسلام، ص82و83.
30. تأثیرموسیقی براعصاب وروان،ص 73به نقل از روزنامه اطلاعات،شماره12754.
31.کافی،ج6،ص1655،ح15ووسائل الشیعه،ج12،باب99،ص225،ح1.
32. سعدی حسنی، تاریخ موسیقی ـ عبداللهی خوروش، حسین ،تاثیر موسیقی براعصاب وروان.
33. تاثیرموسیقی براعصاب وروان،ص110و112.
34. موسیقی از دیدگاه فلسفی وروانی، ص147ـ 148.
35. همان،ص 53 و54.
36. موسوی خمینی ،روح الله،صحیفه نور،ج5،ص241وص243و ج7ص245.
37.نکته های ناب،ص 103.
38.موسیقی ازدیدگاه فلسفی وروانی،ص 56ـ57.
39. هیل،ناپلئون، راه توانگری ،ترجمۀ علی تعاونی،ص86.
40.مجله دیمانش ایلوستر ،چاپ پاریس ،شماره 630.
41.هگل،مبانی فلسفه، ص 407.
42. تأثیرموسیقی براعصاب وروان،ص 32.
43. سلامتی وطول عمردراحکام اسلام،ص88 و92.
44. بقره(2)،آیۀ219.
45. نکته های ناب،ص 105.

فهرست منابع
1ـ قرآن مجید، عثمان طه، چاپ8، ترجمۀ مهدی الهی قمشه ای، انتشارات پارسایان، قم، 1386.
2ـ جعفری ،محمد تقی ، علّامه، موسیقی از دیدگاه فلسفی و روانی، چاپ4، مؤسسۀ تدوین و نشرآثارعلّامه جعفری ، تهران، 1385 .
3ـ شریعت موسوی، مصطفی،آیت الله، نظری به موسیقی ازطریق کتاب وسنّت، چاپ اول، نشراسماعیلیان،
بی جا،1372.
4ـ طباطبائی، محمد حسین، علّامه، ترجمۀ تفسیر المیزان، چاپ 21، ترجمۀ محمد باقر موسوی همدانی، جلد 13، دفتر انتشارات اسلامی، قم، بهار85.
5ـ طاهری، مهدی، سلامتی وطول عمردراحکام اسلام، چاپ2، انتشارات گلهای بهشت، قم،1386.
6ـ عاملی، محمدبن حسن، شیخ حر، وسائل الشّیعه، بی چا، جلد5 و12، نشرمکتبۀ الإسلامیّۀ، تهران،1382.
7ـ عبداللّهی خوروش،حسین،تأثیرموسیقی براعصاب وروان،چاپ 9، نشربادران،اصفهان،1387.
8 ـ فاضل لنکرانی، محمد،آیت الله العظمی، جامع المسائل، چاپ دوم، جلد2، بی نا، بی جا،1375.
9ـ فیض مشکینی ، علی اکبر، آیت الله، نصایح، چاپ18، ترجمۀ آیت الله احمدجنّتی، دفترنشرالهادی، قم،1378.
10ـ قدّوسی زاده، حسن، نکته های ناب، چاپ7، جلد2، دفترنشرمعارف، بی جا،1388.
11ـ کلینی، محمدبن یعقوب، ابوجعفر، کافی، چاپ اول، جلد6، نشرمؤسسۀ انصاریان، قم،1384.
12ـ موسوی خمینی، روح الله، رهبرکبیرانقلاب، صحیفۀ نور، چاپ دوم، جلد5، تهران،1371 وجلد7 ، سازمان چاپ وانتشارات، تهران 1372.
13ـ مطهری، مرتضی، آیت الله، تعلیم وتربیت دراسلام، چاپ27، انتشارات صدرا، قم،1375.
14ـ. مجلسی، محمدتقی، علّامه،بحارالأنوار، چاپ سوم، جلد71وجلد79، بی نا، بیروت لبنان،1403ه.ق.
15ـ معین، محمّد، دکتر، فرهنگ فارسی معین، چاپ دوم ، جلد4، نشرثامن، تهران،1386.
16ـ محمدی نیا، اسدالله، بهشت جوانان، چاپ اول، انتشارات سبط اکبر، بی جا، بی تا.
17ـ محمودی، سیدمحسن، مسائل جدیدازدیدگاه علما و مراجع تقلید، چاپ3، نشرناصر، قم،1379.
تاریخ آخرین به روز رسانی دوشنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۱۴:۳۶

12 نظر

  • لینک نظر مهدی سه شنبه ۰۱ مرداد ۱۳۹۲ ساعت ۱۰:۵۶ نوشته شده توسط مهدی

    به نظرم از هنر مانند هر چیز دیگر می توان

    هم در جهت مثبت و هم در جهت منفی بهره برد

    و اینکه کلا بگیم موسیقی منفی است رو قبول

    ندارم در مطلبی که نوشتید بعضی جاها

    زیادی از دید منفی به موسیقی نگاه کردیدکه به مزاج عمده ی مخاطبین از جمله بنده خوش نمیاد

    ولی در نتیجه گیریتون گفتید که می توان از دید صحیح به موسیقی نگاه کرد که این امر
    منطقی تر است.

  • لینک نظر گمنام يكشنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۲ ساعت ۱۲:۲۱ نوشته شده توسط گمنام

    سلام علیکم.
    طبق تحقیقات به عمل آمده،هنگام دوشیدن گاو،مقداری از شیرش را برای گوساله اش نگه میدارد!هنگام پخش موسیقی آن شیری را که نگه داشته بود اجازه میدهد دوشیده شود!یعنی دیگر غیرت و محبت نسبت به گوساله اش ندارد

  • لینک نظر العبد سه شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۱ ساعت ۲۱:۳۲ نوشته شده توسط العبد

    بنده با توجه به یک سری مطالعات و دقت تجربی در افراد این مطلبو عرض میکنم که افراد به نسبتی که با موسیقی انس پیدا کرده اند از اخلاقیات دور و به رذائل اخلاقی نزدیک شده اند و در پریشانی بیشتری به سر میبرند.

  • لینک نظر امیر عباس جمعه ۰۵ آبان ۱۳۹۱ ساعت ۱۸:۵۱ نوشته شده توسط امیر عباس

    سلام امیر عباس حسینی هستم.شما اگه یه حدیث از ائمه برای من بیارید که صراحتا گفته باشند موسیقی حرام است یا همین مطالبی که گفتید ودربالاذکر کردیدمن راهمو عوض خواهم کردبه جان حضرات زهرا(سلام الله علیها)

  • لینک نظر حامد آموزگار پنجشنبه ۰۷ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۰۱:۴۲ نوشته شده توسط حامد آموزگار

    سلام
    لطفا اسکریپت گوگل ریدر، فیس بوک و سایر جوامع مجازی را در صفحات سایت قرار دهید، تا بتوان این مطالب ارزنده را در اختیار دیگران نیز گذاشت.

  • لینک نظر مهرداد چهارشنبه ۰۶ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۰۸:۱۶ نوشته شده توسط مهرداد

    سلام.ان الله علیم بذات الصدور...هرکس خدا رو شناخت مسلمآ موسیقی رو که برای گوش کردن انتخاب میکنه سعی میکنه موسیقی حرام نباشه..ضمن اینکه بعضی از همین سایتهای به ظاهر مجاز خودمون بعضی آهنگهای غیر مجاز که چه عرض کنم من بابام پیشم نشسته بود گوش کردم خجالت کشیدم!حالا اون سایتی که اول صفحه عکس امام خمینی (ره)و امام خامنه ای روزده مجازه یا غیر مجاز...لطفآ سایتهایی طراحی کنید با آهنگهای مجاز که به خصوص جوونای ما از گوش دادن آهنگ بهره ای ببرن نه اینکه خود آهنگ مفسده انگیز باشه...ممنون

  • لینک نظر Montazer سه شنبه ۰۵ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۲۱:۱۱ نوشته شده توسط Montazer

    سلام به همه دوستان.
    اولین خواهشی که دارم اینه که فضا رو خراب نکنید و الکی به هم تهمت نزده یا عصبانی نشوید.
    سینای عزیز موسیقی واقعا پیچیده است و خطرناک، قصد صحبت زیاد ندارم پیشنهاد میکنم سخنرانی استاد رائفی رو در باب موسیقی ببینید. واقعا مرز نامحسوسی داره موسیقی حلال و حرام ولی اکثر موسیقی های امروزه که رایجند مسلما مشکل دارند. در ضمن صدا وسیما هم که روی ما روسفید کرده بی تردید موسیقی های تلویزیون حرامه و اسم اسلام رو هم یدک میکشن اما کاش به همین جا ختم میشد پخش فیلمای ماسونی و هالیوودی و بعد پخش مستند های ضد هالیوودی، پخش کارتون های ماسونی و سرود ملی اسراییل، اجراهای برنامه کودک با موسیقی های چرت و پرت، سریال های بی محتوا و مزخرف با مایه های تفکرات غربی، حتی از بین بردن سند تشیع که مصائب حضرت زهرای معصوم (س) است و... که واقعا نمیدانم چه درباره اینها و ناظران کیفی صدا و سیما که دست دشمن در اعمال آنها روشن است بگویم. نفوذ دشمن ریشه ای است و در همه ارکان ایران دیده می شود ظهور دجال در ایران قابل مشاهده است.
    صادق عزیز آثار مخرب موسیقی در همه یکسان نیست، در یکی کوتاهی عمر در دیگری بیماری های دیگر. در مورد ناصر عبداللهی موافقم و باید در فضای اینترنتی اصلاح شود، گرچه به نامبرده شدن بتهون و کلا افرادی که شبهه برانگیزند موافق نیستم چراکه مورد تهاجم مغرضان قرار گرفته واعتبار مطلب را از بین میبرد. همه عزیزان رو به دیدن سخنرانی استاد رائفی و تفکر و تامل با رعایت انصاف و توجه به دستورات دین وحقایق دعوت میکنم.
    اللهم عجل لولیک الفرج.

  • لینک نظر سینا سه شنبه ۰۵ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۱۴:۱۲ نوشته شده توسط سینا

    من واقعا این سایتو قبول دارم تمام مطالبشو هم میخونم اما این مقاله متفاوته کسی که میخونه به این نتیجه میرسه که هر موسیقی حرامه. خب چرا مغلطه میکنید پس اهنگای صدا سیما هم حرومه دیگه؟؟؟؟من خودم یه بار دیدم که تلویزیون یه تیکه از اهنگ unforgiven گروه متالیکا رو گذاشت بعد تو برنامه شوک اونارو به عنوان شیطان پرست نشون داد در حالی که این گروه و چند تای دیگه واسه صلح ودوستی هم خوندن اگه حرومه پس چرا میذارن

  • لینک نظر صادق دوشنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۱۲:۲۶ نوشته شده توسط صادق

    دوست عزیز "بنیادگرا" متاسفم که با نظرات دیگران اینطوری برخورد می کنی.شما کلا عقلو تعطیل کردی و چیزی که با نظرت مخالفه را می کوبی.شما اصلا تذکرات امام خمینی راجع به موسیقی رو خوندی یا فقط یه چیزی شنیدی؟بعد به من میگی که نه آقا شما فلانید و..........
    چرا به جای جواب با دلیل و منطق سعی می کنی واسه من احساس تاسف کنی.جای دعوا نیست.اما ای کاش از توی چاه خودت بیرون میومدی و بهتر به حقایق نگاه می کردی.با افراط هیچ چیزی درست نمیشه.فقط با این رفتار و کارها داری احساس بدی رو به جوونای مردم وارد می کنی.
    همینه که الان وضع مملکت ما اینطور شده.اما نمی خوایم که باور کنیم چه خبره.
    من به اصل مقاله ایراد نگرفتم بهتره دوباره نظر منو بخونی.من گفتم چرا دلایل واهی میارید و مغلطه می کنید.من هم با موسیقی حرام مخالفم.
    اما این مقاله اصلا معلوم نیست می خواد چه چیزی رو اثبات کنه.و با دلایل اشتباه و مقایسه های بدتر از اون داره توی دل آدم شک میندازه که نکنه اصلا کلا موسیقی حرامه.ای داد حالا چه کنیم.از کجا بفهمیمم موسیقی که ما گوش می کنیم حلاله یا حرامه.
    خداییش اصلا مقاله رو خوندی؟یا فقط تیترشو دیدی؟
    همیشه قبل از اینکه عیبای دیگران رو ببینی عیبای خودتو ببین.

  • لینک نظر بنیادگرا دوشنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۰۸:۲۷ نوشته شده توسط بنیادگرا

    بنویسید عزیزان، بنویسید! امام خمینی هم وقتی اوایل انقلاب همونطور که شما نوشتید، یه تذکراتی راجع به موسیقی دادند، متوجه شدند که امثال"صادق" ها در این مملکت کم نیستند که هر چیزی را که مخالف میلشان باشه ب امام زمان و دین و خدا پیامبر رحمت(!) و ... نسبت میدن تا در رد مبلغین دین خدا یا اثبات هواجس خود، مستمسک قوی داشته باشند.

  • لینک نظر صادق يكشنبه ۰۳ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۱۵:۴۵ نوشته شده توسط صادق

    من این بار ترجیح میدم حرف بزنم.چون اصلا معلوم نیست هدفتون راجع به این حرفای دو پهلو و این نتیجه گیری های عجیب چیه.همه می دونن افراط در هر کاری ضرر داره.توی موسیقی هم افراط وجود داره.با هر وسیله ای میشه هم کار درست کرد هم کار اشتباه.
    اما توی این نوشته ها بعضی نتیجه گیری ها کاملا دور از عقله.مثل عمر کوتاه.
    این چه حرف عجیبیه.و چه ربطی به موضوع داره من موندم.چرا قبل از این که چیزی بگیم خوب فکر نمی کنیم.
    من به راحتی می تونم برای شما مثال نقض بیارم.
    استاد بهاري در سن 90سالگي
    استاد جليل شهناز متولد 1300
    استاد شجریان 70 ساله
    استاد هرمزي و عبادی نزدیک 90 سالگی
    حالا اصلا من کاری به این حرفها ندارم.اگه منظورتون موسیقی حرامه موسیقی های مرحوم عبدالهی کجاشون مستهجن و بد بوده که اسم ایشون رو اینجا نوشتید.
    آقا قصد توهین ندارم اما خدا وکیلی برای پر کردن سایتتون همه چیز ننویسید.نا سلامتی اسم سایت موعوده.مردم میان می خونن می گن خب اسمش موعوده پس اینا طرفدارای امام زمان هستن.
    عجب افکاری دارن اینا.حتما افکار امام عصرم نزدیک این چیزاست

  • لینک نظر ش يكشنبه ۰۳ مهر ۱۳۹۰ ساعت ۰۹:۲۶ نوشته شده توسط ش

    لطفا نام ناصر عبدالهي را حذف كنيد كه برحسب قرائن ايشان بخاطر شيعه بودنش توسط وهابي مسلك ها ترور شد.

نوشتن نظر

جستجو

اوقات شرعی